به کوشش عباس جوادی – Türki Meseller – Azeri Turkish Proverbs & Rare Words collected by Abbas Djavadi

ت-te rss

تَنَبی

(0)
08/17/2020

تَنَبی = اطاق پذیرایی در خانه، قوناغ-اوتاغی (قوناخ اتاغی) (کهنه شده) tänäbi  

دویماج، دویماش

دویماج، دویماش=نوعی غذای میان وعده مخلوط لواش خشک خورد شده، پنیر و کره و گاه جعفری یا تلخون ریز شده.

تولوخ، تولوق

تولوخ، تولوق (کهنه شده): خیک، مشک، کیسه از چرم بز و گوسفند برای حمل مایعات و همچنین روغن و کره. tuluq, tulux

تونوکه

تونوکه/تنکه=زیرشلواری کوتاه مردانه و یا زنانه (ظاهرا متروک شده است)، تنبان (تومان) (متروک شده است)، tünükä

توخداماخ

توخداماخ = درمان شدن (بیماری)، التیام یافتن (زخم)، حصول بهبودی و سلامتی

تویدان سورا

تویدان صونرا ناغارانین فایداسی اولماز – منظور: ساز و اواز بعد از عروسی بی فایده است.

تازا یونجا

تازا یونجا ائششگه باش آغریسی گتیره ر – خر اگر یونجه تر و تازه بخورد سر درد میگیرد.

تنبل احمد

تنبل احمددیر – منظور اینکه آدم تنبلی است.

تایلی

تایلی تایین تاپمالی – نظیر: کبوتر با کبوتر باز با باز، کند همجنس با همجنس پرواز.

تولکی

تولکی سوواخلی باغا گیرمه ز . روباه به باغ  محصور وارد نمی شود.

تویدا دون

طویدا (تویدا) دونووی تانیدون؟ – ترجمه: در جشن قبایت را شناختی؟

تویدا کیسه نین باشی

طویدا (توی دا) کیسه نین باشین سووزی باغیله باغلاللار – ترجمه: در عروسی سر کیسه را با بند سبزی (تره) می بندند. مراد آنکه در عروسی سر کیسه را باید شل کرد.

تویدا

طویدا دونون تانیدون؟ – ترجمه: در جشن قبایت را شناختی؟

تابوت بیر مرکبدی

تابوت بیر مرکبدور، هامی مینه جاق – ترجمه: تابوت مرکبی است که همه سوارش خواهند شد.

تابوت زینقروودی

تابوت زینقروودور – ترجمه: زنگوله پای تابوت است (اولاد صغار اواخر عمر را تشبیه کنند).

تاپیلان تاپانین اولسا

تاپیلان تاپانین اولسا، چؤلده چوبان بیگ اولار – ترجمه: اگر بنا باشد که هر کس که چیزی یافت صاحبش شود، چوپان در اندک مدتی خان میشود.

تاتین گلیشی، تورکون گئدیشی

تاتین گلیشی، تورکون گئدیشی – ترجمه: مهمان آمدن تات خوش آیند است و رفع مزاحمت ترک.

تاتی دؤیسن

تاتی دؤیسه ن آقچا چیخار، کوزه ری دؤیسه ن بوغدا – ترجمه: تات را بکوبی (بزنی) پول درآید و سنبل را بکوبی گندم.

تاخمامیش تاققیلدادی

تاخمامیش تاققیلدادی – نظیر: اول پیاله و بد مستی.

تاری آج ایستییه نی

تاری آج ایستییه نی بنده دویورابیلمز – ترجمه: کسی را که خدا گرسنه اش خواهد خواسته بنده سیرش نتوان کرد.

تاری اشتهانی کیمه وئریب

تاری اشتهانی کیمه وئریب، پلووی کیمه! – ترجمه: خدا اشتها را به کی داده و پلو را به کی!

توضيح: «تارى»

توضيح: «تارى» در تركى بمعناى خداست. امثالى را كه در باب همزه (الف) با لفظ جلاله «الله» نوشتيم با كلمه «تارى» نيز مستعمل و متداول است.

تارى اشّگى تانيردى

تارى اشّگى تانيردى، بوينوز وئرمدى – ترجمه: خدا خر را ميشناخت كه شاخش نداد.

تارى بيلير كتده گناهكار كيمدی

تارى بيلير كتده گناهكار كيمدور – خدا داند كه در ده كى گناهكار است.

تارى بيلير كيم قازانا كيم ييه

تارى بيلير كيم قازانا كيم ييه / ابله اودور دنيا ايچون غم ييه – نظير: الله الله كه تلف كرد كه اندوخته بود.

تارى تقديرين بنده پوزامماز

تارى تقديرين بنده پوزامماز – تقدير الهى را بنده نميتواند حك و اصلاح كند.

تارى سنه بالام دييب

تارى سنه بالام دييب – خدا خوب كمكت كرده است.

تاريسيز يئرده اوتور

تاريسيز يئرده اوتور، حاكمسيز يئرده اوتورما – نظير: از رمه خيرى نماند چون نماند ميشبان.

تارى قارقيانى

تارى قارقيانى پيغمبر عصاسيله دؤگر – ترجمه: خدا شخصى را كه نفرين كرده است با عصاى پيغمبر ميزند. نظير: چوب خدا صدا ندارد.

تاری وئره ن

تاری وئره ن دولتی بنده آلماز – دولت خدادادی را بنده نتواند گرفت.

تاری وئره نه وئریر

تاری وئره نه وئریر، ابله قایقی دان ئولور – خداوند سخی را عطا فرماید و ابله از نگرانی هلاک شود.

تاری وئریب زینیه

تاری وئریب زینیه، دیشی یوخدور چینییه (چیگنییه) – نظیر: خدا دندان را به که داده و اشتها را به که!

تاری هر یئرده

تاری هر یئرده پولی بیر اوره گی سخته وئریب / معرفت مفته ایمیش کاسب بدبخته وئریب / حاجی الله قلی یه یئددی اوغول جمله غنی / هله بقال ممییه یئددی قیزی سفته وئریب.

تاری یاندیران چراغی

تاری یاندیران چراغی گئچیرتمک اولماز – چراغی را که ایزد برفروزد / هر آنکس پف کند ریشش بسوزد.

تاریدان قورخان

تاریدان قورخان قولدان قورخماز – کسی که از خدا میترسد از بنده ترس ندارد.

تاریدان گلمسه

تاریدان گلمسه بنده دن نه نه گلور!- اگر خدا ندهد بنده چه تواند کرد؟!

تاریسین تانیمییندن

تاریسین تانیمییندن نه اومورسان؟ – از خدانشناس چه توقعی داری؟!

تارینی چاغیر

تارینی چاغیر، تازی نی بوراخ – خدارا بخوان و تازی را رها کن.

تاری نی گؤرمییبلر

تاری نی گؤرمییبلر، عقلینن تانیللار – خداوند را ندیده اند، او را با عقل خود میشناسند.

تازا چیخان دایاخلار

تازا (تازه) چیخان دایاقلار، چولونا گؤره اویناقلار.

تازا دلاک گلیب

تازا دلاک گلیب کاکلی یاندان قویور – بتازگی یک سلمانی آمده که کاکل را یک وری میگذارد!

تازادان بسم الله

تازادان بسم الله – همه چیز از نو!

تازادان

تازادان ائشّگینه اگلشیر – همه چیز از نو!

تازا شهره کهنه نرخ

تازا شهره کهنه نرخ قویور – در شهر تازه نرخهای قدیمی وضع میکند.

تازا کوزه

تازا کوزه، سرین سو – کوزه جدید، آب خنک! مراد آنکه اول عشقشان است.

تازا گلدی بازاردان

تازا گلدی بازاردان کهنه دوشدی نظردن – نو که آمد به بازار، کهنه شود دل آزار.

تازی نین ییه سی

تازی نین ییه سی وار ایسه دووشانین دا تاریسی وار – اگر تازی صاحبی دارد خرگوش هم خدائی دارد. نظیر: ما هم خدائی داریم.

تازی نین هیزلیغیندان

تازی نین هیزلیغیندان دووشان سامانلیقدا بالالار – از هیزی تازی است که خرگوش در کاهدان بچه میزاید. نظیر: از سستی آدمیزاد است که گرگ آدمخوار شده است.

تازییه دییر توت

تازییه دییر توت، دووشانه دییر قاچ! – به تازی میگوید بگیر و به خرگوش میگوید فرار کن!

تالانچیسان، گئت

تالانچیسان، گئت «ورگزین» گدیگینه – اگر حرامی هستی برو به گردنه «ورگزین» (گردنه ای در آذربایجان غربی).