به کوشش عباس جوادی – Türki Meseller – Azeri Turkish Proverbs collected by Abbas Djavadi

د-dal rss

دیل چاشار

(0)
2 مهٔ 2018

دیل چاشار دوزونی دییه ر – گاه زبان می لغزد و راستش را می گوید. Advertisements

دوز یئرده یئریه بیلمیر

دوز یئرده یئریه بیلمیر، شوخومدا (شخمده) شیللاق آتیر – نظیر: قاچ زین را بگیر، اسب سواری پیش کشت. و یا: کار زمین را نساخته به آسمان میپردازد.

دیلی یانان

دیلی یانان، یوغوردی پوفلییه پوفلییه ییه ر: کسی که زبانش سوخته، حتی ماست را فوت میکند و بعد میخورد، به معنی اینکه اگر کسی از نتیجه یک کار ضرری دیده باشد، دفعه بعد قبل از اینکه چنین کاری انجام دهد ده بار فکر میکند که آیا این کار درست است یا نه.

داغدان گليپ

داغدان گليپ باغداكى نى قوور: از پشت كوه آمده و ميخواهد كسى را كه در باغ است بيرون كند (مجازا به اين معنى كه مهمان آمد صاحبخانه را بيرون كرد).

دادانمیش، قودورموش

– دادانمیش قودورموشدان پیس دیر! – آموخته از خود باخته بد تر رفتار کند! منظور اینکه کسی که به چیزی عادت کرده از کسی که کنترل خود را از دست داده بد تر عمل میکند.

دیلی اولان دانیشیر

دیلی (آغزی) اولان دانیشیر دا – هر که زبان (دهان) دارد چیزی میگوید. منظور اینکه نظر دادن و حرف زدن که مسئولیت ندارد هر کس هر چه میخواهد میگوید!

دویماش (دویماج)

دویماجی خاتین (خاتون) ییه ر، یومروغی یتیم! – نان و کره و پنیر را خاتون میخورد و مشت را یتیم!

دونیانی بوغدا توتسا

دونیانی بوغدا توتسادا کهلیگین روزیسی چینقیلدیر – یعنی بعضی ها هستند که دنیا پر از نعمت هم بشود نصیب آنها چیزی بیشتر از نان و پنیر نیست.

دادلی سؤز

دادلی سؤز جان آرزوسو، دادسیز سؤز باش آغریسی – حرف شیرین آرزوی جان است و حرف تلخ درد سر.

دادمامیسان قاز اتینی

دادمامیسان قاز اتینی، نه بیلیرسن لذّتینی؟ – تو گوشت غاز را نچشیده ای، البته لذتش را نمیدانی!

دوستوم منی یاد ائله سین

دوستوم منی یاد ائله سین ، بیر ایچی بوش گیردکانلا – کاش دوست ما را یاد کند، حتی با یک گردوی تو خالی!

ده وه نی چؤمچه ینه ن

ده وه نی چؤمچه ینه ن سووارمازلار – آب شتر را نمیتوان با قاشق داد.

ده وه

ده وه نین آیاغی آلتیندا قاریشقا ازیلمه ز – مورچه ای که زیر پای شتر بماند له نمیشود.

دالیدان فرنگیز

دالیدان فرنگیز قاباخدان چنگیز – از پشت فرنگیس، از جلو چنگیز. به کسانی گفته میشود که از پشت شبیه خانم ها و از جلو شبیه آقایان هستند. معنائی تا حدی توهین آمیز دارد.

دالى يا قالسان

دالی یا قالسان دئیرلر گيجدی ، قاباغا گئچسن دییرلر بيج دی – عقب بمانى ميگويند گيج است، جلو بزنى ميگويند زرنگى ميكند.

دوز آدام…

دوز آدام حیدر تکیه سینده نی نیر ؟ – آدم درست و حسابی در حیدر تکیه سی چکار دارد؟ زمان قاجارها محله (حیدر تکیه سی) درخیابان ثقه الاسلام بین پل گاری و مقبره الشعرا مرکز تجمع روسپیان بود و ادم های معتبرازآنجا عبور نمی کردند.این مثل زمانی مطرح میشود که گفتاروکردار کسی ضد هم باشد…. ادامهٔ مطلب ›

دوز یولدا یئریه ممیر

دوز یولدا یئریه ممیر، شوخومدا شیللاغ آتیر – در راه صاف نمیتواند راه برود اما در مزرعه لگد میاندازد.

دئدیلر عزرائیل

دئدیلر عزرائیل اوشاق پایلاییر، دئدی نه وئرسین نه آلسین – نظیر: مرا به خیر تو امیدی نیست شر مرسان.

دئو

دئو قولاغينا قورقوشوم! – نظير: از چشم بد دور! خدا نكند! گوش شيطان كر!

داش قیه یه راست گلیپ

داش قیه یه راست گلیپ – گذر سنگ به صخره افتاده است. کنایه از این است که دو نفر تقریبا به یک اندازه توان انجام کاری را دارند.

داشدان چؤره ک

داشدان چؤرک چیخارت گتیر وئر نورجهان یئسین، دیندیرنده یامان دئسین – تقلا کن و نان شب را درآور، بیار بده به نورجهان تا بخورد و بعد بتو فحش بدهد.

داغ

داغ داغا یئتیشمز، آدام آداما یئتیشر – کوه به کوه نمی رسد آدم به آدم میرسد.

داغی

داغی داش بزه یه ر،اینسانی باش – سنگ آذین کوه است و سر آذین انسان.

ده ده مین دامی

دده مین دامین ییخمیشام کی قار کوره مییه م – بام پدرم را ویران کرده ام تا برفش را پارو نکنم.

دولتلی

دؤلتلی پول چیخاردار ، کاسیب اوتورار اونون پوللارين سايار! – آدم ثروتمند پول در مياورد آدم فقير مينشيند و پول هاى آدم ثروتمند را حساب ميكند!

دئدیلر عزرائیل…

دئدیلر عزرائیل اوشاق پایلاییر، دئدی نه وئرسین نه آلسین – نظیر: مرا به خیر تو امیدی نیست شر مرسان.

دئدی نئجه سن

دئدی نئجه سن بیر سؤز دئییم چاتدایاسان،دئدی نئجه سن آنلامایام پارتدایاسان – گفت چطوراست یک حرفی بگویم که بترَکی ، گفت چطوراست که خودم را بزنم به نفهمی تا تو بترَکی!

دیوین قولاغی

دئوین قولاغینا قورقوشوم – مانند: گوش شیطان کر.

ایشله ین دمیر

ایشله ین دمیری، پاس باسماز- آهنی که کار کند زنگ نمی‌زند. این مثل در زمینه ارزشمندی کار کردن بیان می‌شود.

دادی

دادی داماغیمدا قالدی – طعمش در دهانم ماند. مراد آنکه بسیار لذیذ و خوش آیند بود.

دوواری نم ییخار

دوواری نم ییخار ،انسانی غم – دیوار را رطوبت ویران کند و انسان راغم.

دامی چوخ

دامی چوخ اولانین قاری دا چوخ اولار – هرکه بامش بیش، برفش بیشتر.

دادیملیخ، دویوملوخ

دادیملیقدیر، دویوملوق دگیل – ترجمه برای چشیدن خوبست نه برای سیر شدن.

دارتیلمامیش ده ن

دارتیلمامیش ده نی وار – نشیر: خیال مرافعه دارد.

دارقا عمیمدی

دارقا (داروغه) عمیمدی، دای نه غمیمدی – ترجمه: داروغه مرا عم است، دیگر چه مرا غم است.

دئدوغوندان تولکونونکی قالیب اللهه

دئدوغوندان تولکونونکی قالیب اللهه! – ترجمه: از قرار معلوم کار روباه با خداست! توضیح: شخصی با تیر و کمان و نیزه و یک سگ و یک قبضه تفنگ و یک جوال کاه میرفت. رفیقش پرسید کجا میروی؟ جواب داد: به شکار روباه. باز پرسید: اینهمه وسایل برای چیست؟ پاسخ داد: اول تیر و کمان را… ادامهٔ مطلب ›

دادانانینان قودوران

دادانانینان قودوران بیر اولار – ویا: دادانانینان قودورانی ساخلاماق اولماز – نظیر: ترک عادت موجب مرض است.

دادانمیسان دولمییه

دادانمیسان دولمییه، بلکه بیر گون اولمییه – ترجمه: به دولمه عادت کرده ای، اگر روزی دولمه نبود چه خواهی کرد؟

داش اوسته اکین

داش اوسته اکین اولماز – نظیر: لاله بر سنگ نروید، گنه باران چیست.

داش داشا سؤکشه ر

داش داشا سؤکشه ر، دووار اولار – ترجمه: سنگ به سنگ تکیه میکند و دیوار به عمل میاید.

داش داشی سیندیرار

داش داشی سیندیرار (ویا: داشی داش سیندیرار) – ترجمه: سنگ است که قادر است سنگ را بشکند.

داش دوشدوغی بئرده…

داش دوشدوغی یئرده آغیر اولار – ترجمه: سنگ بجای خود سنگین است.

داشّاقلی خواجه!

داشّاقلی خواجه! – نظیر: کوسه ریش پهن!

داش قیه

داش قیه یه راست گلیب – نظیر: با همدیگر هم شاخ هستند. مناسب همدیگرند.

داشی وار یا قومی؟

داشی وار یا قومی؟ مراد آنکه: مگر چه عیبی دارد؟

داغدان قار حواله وئریر

داغدان قار حواله وئریر – ترجمه: برف از کوه میبخشد.

داغ داغا یئتیشمز

داغ داغا یئتیشمز آدم آدمه یئتیشه ر – تجمه و نشیر: کوه به کوه نمیرسد، آدم به آدم میرسد.

داغ ساتیب باغ آلیپ

داغ ساتیب باغ آلیپ – نطیر: کوه داده و باغ خریده.

داغ گره ک ییخیلا

داغ گره ک ییخیلا دره دولا – ترجمه: باید کوه فرو ریزد تا دره پر شود.

دالیدان آتیلان داش

دالیدان آتیلان داش توپوغا دگه ر – ترجمه: سنگی که از عقب انداخته شود به پاشنه خورد. نظیر: چراغ پشت روشنائی ندارد.