دسته: الفباء

دئسن یوغورت آغدیر، دییه ر قره دیر – اگر بگوئی ماست سفید است، میگوید نخیر، سیاه است.

دیش اینن دیرناغینان ییغیب آغیزینان یئماق گره ک – باید با چنگ و دندان جمع کرد و با دهان خورد.

دیشون آغریر، چک قورتول – اگر دندانت درد میکند بکش و خلاص شو!

دیل باشا بلادیر! – نظیر: زبان سرخ سر سبز میدهد بر باد!

دیلده سوموک یوخدور – زبان استخوان ندارد (مراد آنکه میتواند هر حرفی را بگوید).

دیلدن گلن الدن گلسه هر فقیر پادشاه اولار!

دیلی ده وار، دیلچگی ده! – هم زبان دارد هم زبان کوچولو!

دیلی نی ساخلییان باشینی دا ساخلار – هر که مواظب زبانش باشد مواظب جانش هم خواهد بود.

دئماق اولمور گؤزون اوسته قاشون وار – نميتوان گفت بالاى چشمت ابروست.

دئماقدان ديليمده توك بيتدى – نظير: بسكه گفتم زبانم فرسود.

دئمين بير اللهى وار، سولونون ايكى – زراعت ديمى را يك خداست، زراعت آبى را دو خدا.

دينسيزين عهده سيندن ايمانسيز گلر – فقط بى ايمان است كه از پس بيدين بر ميايد.

دينمه ينين دينه نى وار – نظير: ظالمى نيست كه بظلم ديگرى گرفتار نشود.

ديوار ييخيلاندا توز قالخار – ديوار كه فرو ريخت گرد و خاك بلند ميشود.

حسابی سؤزون جوابی یوخدور – ترجمه: حرف حساب جواب ندارد.

حسن سوخدی دگیرمانی دی – نظایر: قهوه خانه قبر است. کی به کیه!

حسن یانیر، حسین یانیر، فاطمه ده لولو تپیر.

حسین ده قلیان چکر، حسن ده قلیان چکر، تنباکی بول اولاندا انسم ده قلیان چکر – منظور: وقتی چیزی فراوان شد همه از آن استفاده میکنند.

حق اینجه لر، اوزولمز – ترجمه: حق نازک میشود اما پاره نمیشود.

حق باشی آغیر اولار – ترجمه: کفه حق سنگینتر است.

حق الی بیکار قالماز، گئژ کسر کارری کسر – ترجمه: دست حق دیر بُرد اما کاری بُرد. نظیر: خدا دیر گیر است سخت گیر است.

حقدور یوخدور، دانا نین ائوی ییخیلسون – نظیر: خر برهنه را پالان نگیرند.

حق دییه ندن صونرا آخار سولار دورار – ترجمه: حرف حق که بزبان رانده شد آب روان میایستد.

حق سؤز آجی اولار – ترجمه و نظیر: حرف حق تلخ است.

حق سؤز دانیشانین بؤرکونون تپه سی ییرتیق اولار- ترجمه: کلاه حق گو پاره است (برای آنکه همیشه مورد توبیخ واقع میشود و توسری میخورد.)

حق کمک ائله سه قورد چوبان اولار – ترجمه: اگر حق مدد فرماید گرگ شبان میشود.

حق ییه سینه یاد اولماز – ترجمه: حق برای صاحبش بیگانه نیست.(و یا: مال صاحبینه…)

حق ییه سینه قاییدار – ترجمه: حق به حقدار میرسد.