وار ائوی، کرم ائوی

وار ائوی کرم ائوی، یوخ ائوی ورم ائوی – خانه ثروتمند جای کَرَم است، خانه فقیر جای وَرَم است.

واجبی بوشلييپ

واجبی بوشلييب مستحبین دالیسیجان گئدیر – ترجمه: واجب را ول کرده عقب مستحب میرود.

واردان زیان گلمز

واردان زیان گلمز – ترجمه: ازثروت زیان نیاید.

لالین دیلین ننه سی بیلر

لالین دیلین ننه سی بیلر. نظیر: آشنا داند زبان آشنا.

لوطیلر قویدولار که یاتام

لوطیلر (لوطولار) قویدولار که یاتام سنی یوخودا گوره م؟ ترجمه: بچه های محله مگر گذاشتند بخوابم و ترا در خواب ببینم! (توضیح: مردی که از سفر برگشته بود زنش را مخاطب قرار داده پرسید هیچ در این مدت مرا بخواب میدیدی؟ زن با ناز و کرشمه گفت: «لوطیلر قویدولار کی…»)

لوطیلیق ترک گوتورمز

لوطیلیق ترک گوتورمز. نظیر: تعارف آمد نیامد دارد.

وئردوغون بیر عباسی قره پولدی

وئردوغون بیر عباسی قره پولدور خیالون وار کرمان قالیسی چیخسین؟ – یک عباسی پول سیاه میدهی و میخواهی فرش کرمان بگیری؟ توضیح: شخصی در دکان کله پزی پس از آنکه آب کله را تلیت کرد و خواست لقمه ای بردارد یک تکه از دستمال ظرفشوئی بدستش آمد لذا عصبانی شده شاگرد کله پز را پیش خوانده داد زد که این چیست؟ شاگرد گفت: «یک عباسی پول سیاه داده ای و میخواهی از تویش فرش کرمان درآید؟»

لوطی خرجی اولدی

لوطی خرجی اولدی – نظیر: لوطی خور شد.

وئره ن آشی ایچللر

وئره ن آشی ایچللر (ایچرلر) – نظیر: ناچار خوشه چین شود آنجا که خرمن است. مراد آنکه هر زنی که «ناموسش را بر باد میدهد»، تقصیر خودش است و مرد را بحثی نیست.

لوطونون پولی قورتولاندا

لوطونون پولی قورتولاندا پنیر چؤره ک سلامتدور – ترجمه: پول داش مشدی که ته کشید نان و پنیر سالم ترین غذاهاست. نظیر: داش های بی پول، تخمه سیری سه پول.

ناخیرچی

ناخیرچی آدین بیر آلا دانا باتیرار – نظیر: اگر گاوی بیافتد در علفزار / بیالاید همه گاوان ده را.

نادانلار ائده ر صحبت نادانلا تلذذ

نادانلار ائده ر صحبت نادانلا تلذذ ترجمه: نادانها از صحبت با نادانها لذت میبرند. نظیر: خر بنده بخانه شتربان آید.

ناهاردان معلومدور شاما نه وار

ناهاردان معلومدور شاما نه وار – نظیر: سالی که نکوست از بهارش پیداست.

گاه شله ننه نی باسار

گاه شله ننه نی باسار، گاه ننه شله نی – نظیر: گهی پشت زین و گهی زین به پشت.

گتیر باغلا دیلیمه

گتیر باغلا دیلیمه – ترجمه: بیا ببند به زبانم. عینا در نزد فارسی زبانان رایج و از مثنوی مولانا جلال الدین ماخوذ است.

گتیرنده ایل گتیری

گتیرنده ایل گتیری، یئل گتیری، سئل گتیری – به معنای: وقتی بخت میاید از هر طرف میاید.

گئچی جان هاییندا

گئچی جان هاییندا، قصاب پی آختاریر – ترجمه: بز در فکر جان است و قصاب بفکر پیه.

گئچی هاندا بیز هاندا

گئچی هاندا بیز هاندا – نظیر: ما کجائیم در این بحر تفکر تو کجائی!

گئچینی گئچی آیاغیندان آسارلار

گئچینی گئچی آیاغیندان آسارلار، قویونی قویون آیاغیندان (علیقلی دهخوارقانی) – نظیر: کار هر کس پا پیچ خودش میشود.

گئچینین بوینوزی گیجیشنده

گئچینین بوینوزی گیجیشنده سورته ر چوبانین دگنه گینه – نظیر: اجل سگ که میرسد نان چوپان را میخورد.

گئچینین قوتوری

گئچینین قوتوری بولاغین گؤزوندن سو ایچر – ترجمه و نظیر: بز گر از سر چشمه آب میخورد.

گئچییه چاخیر وئرسن

گئچییه چاخیر وئرسن قوردا دوو گلر – ترجمه و نظیر: اگر به بز شراب خورانی به گرگ حمله کند.

گدالیق چکمیین

گدالیق چکمیین آقا اولماز – ترجمه: کسی که گدائی نکند آقا نمیشود.

گره كمزى ساخلا

گره كمزى ساخلا گره كن گونه – نظير: آنچه در چشمت خوار آيد / نگهدار كه روزى بكار آيد

گزدى آرانى تورانى

گزدى آرانى تورانى، جنت گؤردى بورانى (مراغى) – آران و توران را گشت و اينجا راچون بهشت يافت.

گل بو داشلارى اتگوندن تؤك

گل بو داشلارى اتگوندن تؤك، مجازا به معنى: بيا و از اين هوا و هوس و نقشه ها دست بردار

گل بو شيطان آتيندان ان

گل بو شيطان آتيندان ان – نظير: بيا و از خر شيطان پياده شو.

گل تيكانسيز محبت انگلسيز اولماز

گل تيكانسيز محبت انگلسيز اولماز – نظير: دل بى غبار و گل بى خار نباشد. و يا: هر جا كه پريوشى است ديوى با اوست.

گلدوق خويا

گلدوق خويا يئتيشدوق تويا – نظير: هم زيارت هم تجارت. و يا: هم فال شد هم تماشا.

گلدوق کباب ایینه

گلدوخ کباب ایینه، گؤردوق اشّک داغلیللار – به بوی کباب آمدیم و دیدیم خر داغ میکنند.

گولدن آغیر سؤز

گلدن آغیر سؤز دئماق اولماز – ز گل نازکترش گویند رنجد.

گلدی اجل وئرمز مجال

گلدی اجل وئرمز مجال – اجل سر رسید و فرصت نمیدهد.

گل سنه کیمدن دییم

گل سنه کیمدن دییم اول جعفر درداردن – نظیر: یک کلمه هم از مادر عروس بشنو. توضیح: جعفر دردار از داش های تبریز و معاصر حاج اللهیار بود. شرح حالش در تاریخ تبریز مسطور است.

گلستانی یئددی یاشیندا اوخوللار

گلستانی یئددی یاشیندا اوخوللار، یئتمیش یاشیندا معناسین قاناللار – گلستان سعدی را در هفت سالگی خوانند و در هفتاد سالگی معنایش را درک کنند.

گل گئتدی خار قالدی

گل گئتدی خار قالدی، بو دا منه یادگار قالدی – نظیر: گل بتاراج رفت و خار بماند.

گله ن اینن یولداشدیر، گئده ن اینن قردش

گله ن اینن یولداشدیر، گئده ن اینن قردش – با هر که میاید دوست است و با هر که میرود برادر. مراد آنکه پرروی عجیبی است.

گلین اوینییه بیلمه دی

گلین اوینییه بیلمه دی، دئدی اوتاق اگریدیر – عروس رقص بلد نبود میگفت اطاق کج است.

گلین گلین دگیل

گلین گلین دگیل دوشدوغى یئر گلیندیر – مراد آنکه عروس در خانه ای که هست باید اقربای شوهر با او مماشات کند.

گلینلیغیم قیزلیغیم

گلینلیغیم قیزلیغیم، بیر درایی دیزلیغیم – نظیر: از مال جهان ز کهنه و نو…

گمیده اوتوروب گمیچی گؤزی چیخارتما

گمیده اوتوروب گمیچی گؤزی چیخارتما – در کشتی نشسته و چشم ناخدا را در نیار. نظیر: نمک خورده نمکدان مشکن.

گمی لری غرق اولوب

گمی لری غرق اولوب – کشتی هایش غرق شده. مراد آنکه ماتم گرفته.

گنبز گؤرورسن

گنبز گؤرورسن دییرسن بس که امامزادادی – گنبد که میبینی فکر میکنی امامزاده است.

گوجی گوجومدن چوخ

گوجی گوجومدن چوخ، عقلی عقلیمدن آز – ززورش از زور من بیشتر، عقلش از عقل من کمتر!

گؤراخ اونچی جیزار یا دنچی

گؤراق اونچی جیزار یا دنچی – نظیر: تا یار که را خواهد و میلش به که باشد!

گؤراخ سودان نئجه چیخاجاخ

گؤراق سودان نئجه چیخاجاق – ببینیم چگونه از آب بیرون خواهد آمد. نظیر: تا ببینیم از بوته چه در میاید.

گوردان بیز گلیروخ

گوردان بیز گلیروق، جهنمدن سن خبر وئریرسن؟ – ما از گور میائیم و تو از جهنم خبر میدهی؟!

گؤر ده دون مکه یه یئتیشیر

گؤر ده دون مکه یه یئتیشیر یا یاری یولدان قاییدیر – ببین پدرت به مکه میرسد یا از نیمه راه بر میگردد.

گؤردون یئماخ نه دئماخ!

گؤردون یئماق نه دئماق! – دیدی خوردن، چه جای گفتن!

گؤرمه میشین بیر اوغلی اولدی

گؤرمه میشین بیر اوغلی اولدی، چکدی چوکون چیخارتدی – آدم ندید بدید صاحب یک پسر شد و زد دولش را کَند.

گؤر نئجه شور ایدی که خان دا بیلدی

گؤر نئجه شور ایدی که خان دا بیلدی – چنان شور بود که خان هم فهمید. نظیر: عزا ببین چه عزائی است که مرده شور هم گریه میکند.