دسته: د dal

دالیدان آتیلان داش توپوغا دگه ر – ترجمه: سنگی که از عقب انداخته شود به پاشنه خورد. نظیر: چراغ پشت روشنائی ندارد.

دالیسی قارلی داغا دایانیب – نظیر: پشت بندش آس است.

دالیسینا دییر پف، اییون گلیر مننن گلمه! = مراد آنکه فلانی خیلی متفرعن است.

داما داما گؤل اولار – ترجمه و نظیر: قطره قطره جمع شود وانگهی دریا شود.

دلاک (دالاک) دلاکین باشین قیرخاندا پول آلماز – وقتی دلاک سر دلاک دیگر را بتراشد دستمزد نمیگیرد.

داملا داملا گؤل اولار، دادا دادا هئچ – ترجمه: قطره قطره دریا شود اما اگر مرتبا مزه چیزی را بچشی تمام میشود.

دامارا باخاللار، قان آلاللار -ترجمه: به نسبت گشادى رگ خون ميگيرند.

دام اولمادون ائشيك اول بارى – شخصى كه پس از باريدن باران سقف اطاقش چكه ميكرد رو به اطاقش گفت: خانه و بام كه نشدى، حداقل بيرون شو.

دام ديوارين قولاغى وار – نظير: ديوار گوش دارد.

دامنان داما گزه ن كوپگين بئلى سينار – سگى كه از بامى به بامى ميرود بالخره ميافتد و كمرش ميشكند.

دانيشماق گوموشدن اولسا، دانيشماماق قيزيلداندير – ترجمه: اگر سخن از سيم باشد خموشى طلاست.

دانيشيقلى آش دادلى اولار (مراغى) – ترجمه: آش طى شده مزه ميدهد.

دانيشيقلى سؤز داغلارى آشار.

دووشان نه قدر ياتار او قدر چاپار – خرگوش هر قدر بخوابد همانقدر ميدود.

دوشانى يئرلى ايتينن اوولاماق گره ك- نظير: شغال بيشه مازندران را / نگيرد جز سگ مازندرانى.

دايانان آپارار- ترجمه: ثبات قدم برنده ميشود.

دايى اينن داغا گئت، عمى اينن باغا گئت.

درد باتمانيان گلر مثقالينان چيخار – ترجمه: درد من به من ميايد و مثقال به مثقال ميرود.

درد بير اولسا چكماغا نه وار – درد اگر يكى بود كه تحملش آسان ميبود.

درد چوخدی، ائشيده ن يوخدی – درد افزون است ولى گوش شنوا نيست.

درد چوخ، همدرد يوخ – درد بسيار است و همدردى نيست.

درگاه قاپی سی آچیق اولاندا ایتین یوخوسی گلر – نظیر: گر گدا کاهل بود تقصیر صاحبخانه چیست!

دروازه قاپی سینی باغلاماق اولار خلقین آغزینی باغلاماق اولماز – ترجمه و نظیر: دروازه شهر میتوان بست / نتوان دهن مخالفان بست.

درویشین فکری نه اولسا ذکری ده او اولار – ترجمه: فکر درویش هرچه باشد ذکرش نیز همان است.

درویشه دئدیلر بساطینی ییغیشدیر، الین قویدی آغزینا – ترجمه: به درویش گفتند بساطت را جمع کن، دستش را گذاشت در دهانش.

دریاداکی بالیق ساتیلماز – ترجمه: ماهی دریا را نمیتوان فروخت.

دریالی نین مزاجی سیلابینن پوزولماز – (اوز چؤندریب گئدنده زنجیر اینن دایانماز.)

دریایا بیر داش سال یا بیر قیه – ترجمه: به دریا یا یک سنگ بیانداز و یا یک صخره.

دشمندن دوستلوق اومماق، اوتونان پامبوغی بیر یئره ییغماق – توقع دوستی از دشمن بمثابه آشتی پنبه و آتش است.

دشمن سنی داشینان، سن دشمنی آشینان (مراغی).

دعا ائله الف بی (الفبا) اولسون، ملا ئولمکدن نه چیخار – (خطاب پدر به طفلش که دعا میکرد آخوند مکتب بمیرد): دعا کن مسئله الفبا حل شود، ازمردن ملا فایده ای حاصل نخواهد شد.

دعانی بیز ائله میشوق، باغیش قره داغا یاغیب! – نظیر: تو کندی جوی و آبش دیگری برد.

دعوا آراسيندا نرخ كسير – وسط دعوا نرخ تعيين ميكند.

دوز يولدا يئريممير، شوخوملوقدا شيللاق آتير! – ترجمه: در راه معمولی نمیتواند راه برود اما در زمین شخمی جفتک میاندازد!