امثال و لغات ترکی آذری ایران

آنامدان امدیغیم سوت بورنومدان گلدی – شیری که از پستان مادرمکیده بودم از دماغم بیرون آمد. مراد آنکه مشقت بسیار کشیدم.

آناسینا باخ قیزی آل، قیراغینا باخ بئزی – نظیر: مادر ببین دختر بشناس (ایتالیائی).

آنانین امجگین بوراخیب دده نین دا… یاپیشیپ – پستان های مادر را ول کرده و چسبیده از تخم های پدر. نظیر: سوراخ دعا را گم کرده است.

آننامازا (آنلامازا) یومورتانی دوگوننه سؤز قاندیر! – تخم مرغ را گره بزن تا به آدم نفهم حالی کنی!

آننییه ن (آنلایان) بیر گوله ر، آننامییه ن مین – آدم دانا یک بار بخندد آدم نادان هزار بار.

آننییه نه بیر سؤز بسدی – برای آدم فهیم یک حرف کافی است.

آنلییه نه (آنلییانا) بیر سؤز بیر کتابدی – برای آدم فهیم یک کلمه مثل یک کتاب است.

آیاقلار باش اولوب، باشلار آیاق – سر ها پا شده و پا ها سر. نظیر: بر عکس گشته کار ها – شحنه را دزد آورد بازار ها.

آیاغیینن گلیب باشیینن گئده جاق – نظیر: با گیس سیاه آمده و با گیس سفید خواهد رفت. مراد آنکه بهیچ وجه حاضر به طلاق دادنش نیستم. توضیح: اشاره به حرکت دادن جنازه از خانه است که از طرف سر خارج کنند.

آیدان ایلدن بیر نماز، اونو دا شیطان قویماز – پس از سالها خواستیم یک نمازی بخوانیم آن را هم شیطان نگذاشت. نظیر: احمدک مکتب نرفت، روزی که رفت آدینه بود.

آیریلیخ اؤلومدور – جدائی خودش مرگ است.

آی مننن اولسون اولدوزدان نه پروام – ماه با من باشد از ستارگان پروائی ندارم.

آی همیشه بولوت آلتیندا قالماز – ماه همیشه زیر ابر پنهان نشود.

آیا دییر سن بات من چیخیم – به ماه میگوید تو برو تا من درآیم. مراد آنکه بسیار زیباست.

آیی نین اله دوشه نینی اوینادارلار – خرس رام را میرقصانند. نظیر: نرمی ز حد مبر که چو دندان مار ریخت / هر طفل نی سوار کند تازیانه اش.

چيخان قان داماردا قالماز – خون خارج شدنى (زيادى) در رگ نماند.

هارا گون اولسا قوروتون اورا سرر – نظیر: ابن الوقت است.

هارا ایشیقدی؟ طویله بوجاغی! – ترجمه: کجا تاریک نیست؟ گوشه طویله!

آیین اون بئشی قرانلیق اولسا اون بئشی آیدینلیقدیر- اگر ماه پانزده شبش تاریک باشد پانزده شبش هم روشن است.

بودونیا بیر گوزگودور، هر گلن باخار گئدر – این دنیا مانند آینه است هرکسی میاید و نظری بر آن می افکنو میرود.