دوستونان بازار

دوستونان بازار دوستلوغی پوزار – نظیر: وصلت با خویش معامله با غیر.

دوشاب آلمیشوق

دوشاب آلمیشوق مربا چیخیب – شیره خریدیم مربا از آب در آمد.

دوغولمامیش اوغلان

دوغولمامیش اوغلانا دون بیچیر – برای پسری که هنوز نزائیده لباس میدوزد.

دؤگمه قاپیمی

دؤیمه قاپیمی، دؤیرلر قاپووی – در کسی را مزن تا در تو را نکوبند.

دولانماغا یاد ئولکه

دولانماغا یاد ئولکه، ئولمه گه وطن یاخشی – سرزمین بیگانه جهت سیر و سیاحت خوب است و وطن جهت مرگ.

دول آروات

دول آرواد گئجه یاریسی پشیمان اولار – زن بیوه نیمه شب پشیمان میشود.

دول آروادین دیواری

دول آروادین دوواری آلچاق اولار – دیوار زن بیوه کوتاه است (مراد در مورد تهمت و حرف است.)

دول آروادین دیللری

دول آروادین دیللری، قرجه یازین گونلری (مراغی).

دولت دووشانی عرابه اینن توتار

دولت دووشانی عرابه اینن توتار – دولت خرگوش را با عرابه میگیرد.

دولت دولتی گتیره ر

دولت دولتی گتیره ر – ثروت ثروت آورد.

دولتلی لیغا تله سن

دولتدیلیغا تله سن تئز کاسیبلیغا دوشه ر – هر که در ثروتمند شدن عجله کند زودتر مستمند میشود.

دولی قوییه ایت دوشمز

دولی قوییه ایت دوشمز – سگ به چاه پُر نمیافتند.

دومان آلچاقدان قالخار

دومان آلچاخدان قالخار، اوجانی گؤزلر – مه از پائین خیزد ولی متوجه بالا شود.

دوننکی مظنه

دوننکی مظنه یه یولداشیم دا حاضردیر – دوستم هم به مظنه دیروزی حاضر است. توضیح: سربازی در دکان قنادی مقدار معتنابهی شیرینی خورد و چون پول نداشت پس از کتکی مفصل او را از دکان بیرون راندند. روز بعد که همراه دوست سربازش از جلوی همان قنادی میگذشت خطاب به صاحب دکان گفت: «دوستم هم به مظنه دیروزی راضی است.»

دونقوزدان بیر قیل

دونقوزدان بیر قیل – نظیر: از خرس موئی.

دوه اوینییه نده

دوه اوینایاندا قار یاغار – نظیر: رندی و هوسرانی در عهد شباب اولی.

دوه بیر خیال ائلر

دوه بیر خیال ائلر، سروان ایکی – شتر را یک خیال است و ساربان را دو خیال.

دوه دگلم

دوه (دَییرم) دگلم که ایکی یئرده ن نحرلنم – مگر من شترم که از دو طرف نحر شوم؟!

دوه دن بؤیوک

دوه دن بؤیوک فیل وار – نظیر: دست بالای دست بسیار است.

دوه سی ئولموش عربم

دوه سی ئولموش عربم – عرب شتر مرده ام.

دوه سین ساتان

دوه سین ساتان کؤشک آلامماز – هر که شترش را بفروشد حتی یک دایلاق هم نتواند خرد.

دوه قوشونا دئدیلر قاچ

دوه قوشونا دئدیلر قاش دئدی قوشام، دئدیلر اوچ دئدی دوه یم – به شتر مرغ گفتند بدو گفت مرغم، گفتند پرواز کن گفت شترم.

دوه گؤردون؟

دوه گؤردون؟ قیغینی دا گؤرمه دون! – نظیر: شتر دیدی؟ ندیدی!

دوه لی اینن قوهوملوخ

دوه لی اینن قوهوملوق ائله ینین دروازاسی گن گره ک – نظیر: یا مکن با پیلبانان دوستی / یا بنا کن خانه ای در خورد پیل.

دوه نظرم

دوه نظرم، بئله گزه رم! – شتر نظر هستم و مانند شتر نظران راه میروم!

دوه نه قدر ئولی اولسا

دوه نه قدر ئولی اولسا دریسی بیر سروانا یوکدور – شتر هر قدر هم که مردنی باشد پوستش برای ساربان یک بار حسابی است.

دوه نی چمچه اینن سوواریر

دوه نی چمچه اینن سوواریر – شتر را با قاشق آب میدهد.

دوه نی هارا چاغیراللار؟

دوه نی هارا چاغیراللار؟ یا مئشه یه اودونا، یا گیلانا دوگویه – نظیر: خر را که به عروسی میبرند برای خوشی نیست، برای آبکشی است.

داعوا چون (ايچون) قاضى

دعوا چون (ايچون) قاضى، قاضى چون (ايچون) الله – حَكم دعوا قاضى است، حَكم قاضى خداست.

دعوا داغارجيق اوسته دير

دعوا داغارجيق اوسته دير – دعوا سر لحاف ملاست.

داعوا چاناغيدور

دعوا چاناغيدور (و يا داغارجيغيدور) – نظير: پيراهن عثمان است. خون سياوش است.

دعوادا حلوا پايلامازلار

دعوادا حلوا پايلامازلار – در زمان دعوا حلوا پخش نميكنند. نظير: دعوا اشگنك دارد / سر شكستنك دارد.

دعوا گونونده شير گره ك دالدالانماسين

دعوا گونونده شير گره ك دالدالانماسين – روز دعوا شير باىد ترديد نكند.

دگمه دوشردير

دگمه دوشردير – نظير: زود رنج است.

دگمه منه، دگمييم سنه!

دگمه منه، دگمييم سنه! – نظير: نى زما و نى ز تو رودم مزن.

دگنك دلى نين، سوپورگه گلينين

دگنك دلى نين، سوپورگه گلينين – چماق ديوانه را است و جاروب عروس را.

دگيرمانچى دان آجيخ ائليين

دگيرمانچى دان آجيق ائليين چووالين بوش آپارار – هركه از آسيابان قهر كند جوالش را خالى ميبرد.

دگيرمانا گئتسه اصفهان خبرى گتيره ر

دگيرمانا گئتسه اصفهان خبرى گتيره ر – هر وقت به آسياب ميرود خبر از اصفهان مياورد.

دگيرمانين يئرينه باخ ايكى گونون ارينه – مراد آنكه مرد دو زنه مانند پر آسيا مدام در تلاش است.

دگيرمانين خوره گین يئتيرمه سن

دگيرمانين خوراكين يئتيرمه سن داش داشى سورتر – اگر خوراك آسيا را نرسانى سنگ ها همديگر را ميسايد.

دگيرمانين داغارجيغى توربا،

دگيرمانين داغارجيغى توربا، داغارجيقدير – زينت آسياب تةبره و انبان است.

دالاك دالایين باشين قيرخاندا

دلاك دلاكين باشين قيرخاندا پول آلماز – سلمانى كه سر سلمانى ديگر را بتراشد پول نميگيرد.

دلاكليغين بيزيم كچل باشيميزدا ئورگنیر

دلاكليغين بيزيم كچل باشيميزدا ئورگشير – دلاكى را در سر كچل ما ياد ميگيرد.

دل له زندن (دلاله زن) جيب كسن

دل له زندن (دلاله زن) جيب كسن اسكيك اولماز – نظير: از بيشه شغال كم نيست.

دلى اوتانماز قوهومى اوتانار

دلى اوتانماز قوهومى (قومى) اوتانار – ديوانه خجالت نميكشد اقوامش خجالت ميكشند.

دلى ئوز گوجون بیلمز

دلى ئوز گوجون بولمز – ديوانه به زور خود واقف نيست.

دلى ائلسيز، ائل دلي سيز اولماز

دلى ائلسيز، ائل دلي سيز اولماز – ديوانه بدون مردم، مردم بدون ديوانه نباشد.

دلى جرمه وئره ر، عقللى رشوه

دلى جريمه وئره ر، عقللى رشوه – ديوانه جريمه دهد، عاقل رشوه.

دلى چؤره كچيدن چؤره ك قاپاندا

دلى چؤره كچيدن چؤره ك قاپاندا بقال باشينا ويرار -وقتيكه ديوانه از نانوا نان ميربايد بقال بر سرش ميزند.

دلى دلينى گؤرنده

دلى دلينى گؤرنده چماغينى گيزلده ر – ديوانه چو ديوانه ببيند چماقش را پنهان كند.