به کوشش عباس جوادی – Türki Meseller – Azeri Turkish Proverbs & Rare Words collected by Abbas Djavadi

ه he rss

هر کیمین که باغی وار

هر کیمین که باغی وار، اوره گینده داغی وار – ترجمه: هر که را باغی است، در دلش داغی است.

هر گیرده کان گیرده دی

هر گیرده کان گیرده دی، هر گیرده گیرده کان دگیل – ترجمه: هر گردوئی گِرد است ولی هر گِردی گردو نیست.

هر گؤزه لده

هر گؤزه لده بیر عیب اولار – نظیر: بی عیب خداست.

هرگون نه تاپسان

هرگون نه تاپسان اودور – نظیر: روز از نو روزی ازنو.

هر گئده ن گلسه

هر گئده ن گلسه قبرستانداکی ئولولر ده گلر – ترجمه: اگر قرار باشد هر کسی که میرود برگردد اموات قبرستان هم برمیگردند.

هر نه دئسن

هر نه دئسن ئوزووه قاییدار – هر چه بگوئی بخودت برمیگردد.

هره ئوز قوتورون

هره ئوز قوتورون قاشیر – نظیر: کلب لیسد خویش، ریش خویش را.

هر اوخویان

هر اوخویان ملا نصرالدین اولماز – هر کسی که در بخواند ملا نصرالدین نمیشود.نظیر: نه هر که آینه سازد سکندری داند.

هارا ایشیخدی

هارا ایشیقدی؟ طویله بوجاغی! – ترجمه: کجا تاریک نیست؟ گوشه طویله!

هارا گون اولسا

هارا گون اولسا قوروتون اورا سرر – نظیر: ابن الوقت است.

هاردا آش

هاردا آش اولسا اوردا باشدی – نظایر: هرجا آش کچلک فراش. خاله خوش وعده است.

هاردان گلیرسن

هاردان گلیرسن؟ چین و ماچیندن! تؤکولور پار و پاچندن! – نظیر: آن یکی پرسید اشتر را که هی – از کجا میائی ای فرخنده پی؟ گفت از حمام گرم کوی تو – گفت خود پیداست از زانوی تو!

[خواندن نوشته]

هاممی دیللنسه، سن دینمه باری! ترجمه: حداقل تو صحبت نکن!

هاممیسی بیر بئزین قیراغی

هامیسی بیر بئزین قیراغی دیر – ترجمه و نظیر: همه شان سر و ته یک کرباسند.

هامی قورتولموشدی

هامی قورتولموشدی، ایت بورنی ساتان قالمیشدی – نظیر: کسی که به ما نریده بود کلاغ کون دریده بود.

هاممی قورتولموشدی

هامی یه خاندان بیگدن، بیزه ده بیر آللهدان – نظیر: ما هم خدائی داریم.

هانسی تاتین

هانسی تاتین کتابیندادیر! – نظیر: در کدام مذهب و آئینی هست! توضیح: چادرنشین ها، تات ها (شهر نشین ها) را عاقل و اعلم و نوشته آنان را وحی منزل میدانستند.

هانی پاپاغیم،

هانی پاپاغیم، هانی چماغیم؟ – ترجمه: کو کلاهم، کو چماقم؟

هایی گئدیپ

هایی گئدیپ، وایی قالیپ – هایش رفته و وایش باقی مانده. منظور اینکه از پا افتاده است.

هایینان گله ن

هایینان گله ن هویونان گئده ر – ترجمه: آنچه با های آید با هوی نیز رود.

هر آغیزدان بیر آواز

هر آغیزدان بیر آواز گلیر – ترجمه: از هر دهان آوازی میاید.

هر آنقیرانا آخور

هر آنقیرانا آخور باغلاسان بوردان اصفهاناجان طویله اولار – نظیر: برای هر خر آخور نمی بندند.

هر انیشین بیر یوقوشی

هر انیشین بیر یوقوشی وار – ترجمه و نظیر: هر نشیبی را فرازی است.

هر ایته بیر چؤره ک

هر ایته بیر چؤره ک بورجلودور – ترجمه: (فلان کس) به هر سگ تکه نانی مقروض است.

هر ایشین بیر وختی

هر ایشین بیر وقتی وار – ترجمه: هر کاری زمانی دارد.

هر ائوین بیر قبله سی

هر ائوین بیر قبله سی وار – ترجمه: هر خانه ای قبله ای دارد. نظیر: هر خاتونی آشی پزد.

هر چه بد ترینه

هر چه بد ترینه گولور – ترجمه و نظیر: به جای بدتر خویش میخندد.

هر زادا الیمی ویریرام

هر زادا الیمی ویریرام قیرپی قالیر الیمده – نظیر: نانم آجر شده.

هر زادی قدّه سن

هر زادی قدّه سن گؤده لی، سؤزی قدّه سن اوزانی – هر چیز را که تا کنی کوتاه شود، حرف را که تا کنی طولانی شود.

هرزه سؤزون

هرزه سؤزون مرزه جوابی اولار – نظایر: جواب های و هوی است. گل بگو گل بشنو.

هر سقلدن بیر توک

هر صقالدان بیر توک چکسن کوسییه صقال اولی – ترجمه و نظیر: یکی یک مو به کچل دهند کچل مودار شود.

هر سقللی

هر صقاللی بابان اولماز – ترجمه: هر ریشو بابات نیست.

هر قرانلیغین بیر آیدینلیغی

هر قرانلیغین بیر آیدینلیغی وار – ترجمه: هر تاریکی را روشنائی در پی است.

هر قورولدایان قلیان

هر قورولدایان قلیان دگیل – ترجمه: هر چیزی که قر-قر کند قلیان نیست. توضیح: مردی که در خزینه حمام مشغول استحمام بود باد مخالفی از وی خارج شد و آب خزینه را قل قل بجوش آورد. اتفاقا کوری که پهلوی دست وی آب تنی میکرد گفت خدا پدرت را بیامرزد اگر قلیان چاق است بده… ادامهٔ مطلب ›

هر کس ئوز آدینا

هر کس ئوز آدینا چکر – نظیر: کس به غلط نام نگیرد.

هر کس ایسته سه

هر کس ایسته سه آروادین بوشییه اوستونه بیر آد قویار – ترجمه: هر کس بخواهد زنش را طلاق دهد (بهانه ای پیدا میکند و) نامی روی او میگذارد.

هر کسین اوشاغی

هر کسین اوشاغی ئوزونه گؤزه لدیر – ترجمه: فرزند هرکس بنظر او زیبا میاید.

هر کسه بیر ایش

هر کسه بیر ایش وار – نظیر: هر کسی را بهر کاری ساختند.

هر کسه دوست دئدیم

هر کسه دوست دئدیم دشمن جان اولدی منه – دشمن ئوز بختیم ایدی ایندی عیان اولدی منه – ترجمه: به هر کسی که جان گفتم دشمنم شد – حالا به من عیان شد که دشمن من بختم است.

هر کمالین بیر زوالی

هر کمالین بیر زوالی وار – نظیر: فواره چون بلند شود سرنگون شود.

هر کیم شله نی ییب

هر کیم شله نی ییب، گلینینن او یاتسین – ترجمه: هر کس که شله را خورده با عروس بخوابد. توضیح: در یکی از دهات قزوین شب زفاف داماد که در صحرا مشغوا آبیاری بود دیر وقت بخانه مراجعه کرد. مدعوین شام را که شله بلغور بود خورده و فراموش کردند سهم او را نگهدارند. وقتی… ادامهٔ مطلب ›

هر کیمین که باغی وار

هر کیمین که باغی وار، اوره گینده داغی وار – ترجمه: هر که را باغی است، در دلش داغی است.

هر گؤزه لده بیر عیب

هر گؤزه لده بیر عیب اولار – نظیر: بی عیب خداست.

هرگون نه تاپسان

هرگون نه تاپسان اودور – نظیر: روز از نو روزی ازنو.

هر گونون بیر ایشی

هر گونون بیر ایشی وار – ترجمه: هر روز کاری هست.

هر گئده ن

هر گئده ن گلسه قبرستانداکی ئولولر ده گلر – ترجمه: اگر قرار باشد هر کسی که میرود برگردد اموات قبرستان هم برمیگردند.

هر نه دئسن

هر نه دئسن ئوزووه قاییدار – هر چه بگوئی بخودت برمیگردد.

هر نه او تؤکوب

هر نه او تؤکوب، بو ییغیشدیریب – ترجمه: هر چه او ریخته، این جمع کرده.

هره ئوز قوتورون

هره ئوز قوتورون قاشیر – نظیر: کلب لیسد خویش، ریش خویش را.

هر اوخویان

هر اوخویان ملا نصرالدین اولماز – هر کسی که در بخواند ملا نصرالدین نمیشود.نظیر: نه هر که آینه سازد سکندری داند.