دسته: الف، آ، همزه alef

آتا چاتاناجان اششه یه مین! –  تا زمانیکه به اسب دسترسی نیافته ای سوارخر شو!

اوزماق باشارمیسان قلمه آغاجیندا نه قاییریرسان؟ – اگر شنا بلد نیستی بالای درخت تبریزی چکار داری؟

اؤزگییه (ئوزگییه) قویی قازان ئوزی ایچینه دوشه ر – هرکس چاه دیگری را بکند خود در آن افتد.

اؤزگه (ئوزگه) کیسه سیندن حاتملیق ائلیر – از کیسه غیر حاتمی میکند. نظیر: از کیسه خلیفه میبخشد.

اوزاق یئرین سؤزی چوخ اولار – حرف جاهای دور زیاد است. مراد آنکه به صحبت هائی که در باره جاهای دور میشود نباید زیاد اعتماد کرد.

اوروج توتمییانین آدین قویاللار رمضانعلی – اسم کسی را که روزه نگیرد میگذارند رمضانعلی.

ئوپماغون (اؤپماغون) یوخ، سؤیماغون یوخ، آجی آجی دیشله ماغون وار – ماچ و بوسه که نداری، فقط بلدی گاز بگیری. توضیح: پسری که از دست مادر پیرش به تنگ آمده بود روزی نزد وی آمده گفت: ترا به شوهر داده ام و امشب ترا نزد داماد خواهم برد. وقتی که شب رسید پیرزن هفت قلم آرایش کرد و همراه پسرش براه افتاد تا اینکه بصحرا رسیدند. در اینجا پسر به مادرش گفت بنشین تا داماد بیاید و خودش به ده مراجعت کرد. پس از مدتی انتظار پیرزن را خواب برد. در این وقت گرگی که بامید طعمه میگشت به پیرزن نزدیک شده با دندانش چاقچور را کنار زد تا وی را بدرد و قهرا دندانهایش وارد گوشت زن بدبخت گردید که بیدار شده گفت: «ماچ و بوسه که نداری، فقط بلدی گاز بگیری.»

اوجوز اتین شورباسی اولماز – از گوشت ارزان شوربای خوب نشود. نظیر: کبوتر سناری یاهو نمیخواند.

اوجاقدان کول اسکیک اولماز – اجاق بی خاکستر نباشد.

آبرونی ییب حیانی دا اوستوندن ایچیب – نظیر: آب دردیده ندارد. دست و رو را بآب مرده شو خانه شسته.

اوغرودان اوغرییه حلالدیر – از دزد به دزد حلال است. نظیر: ربودن مال از دزد دزدی نیست.

اوشاق ییخیلا ییخیلا بؤیور – بچه افتان و خیزان بزرگ میشود.

اوشاق ائشیگه گئتمیر دایانی اماله ائلیرلر – بچه مستراح نمیرود دایه را اماله میکنند. نظیر: حکیم باشی را دراز کنید.

در املا های مختلف ترکی آذری آوای «او» (مانند «اوست» بمعنی بالا) و در ضمن «ئو» مانند «ئولوم» بمعنی مرگ) به صورت «او»، و یا بعضا «اؤ» هم نوشته میشود.

اووچی اوودا، یولچی یولدا گره ک – شکارچی باید دنبال شکار برود و مسافر به مسافرت.

اووجومی ایله مه میشدیم که! – کف دستم را بو نکرده بودم. مراد آنکه خبر نداشتیم.

آب نباتلیقدان دوشدی، ازوایه دؤندی – این دیگر آب نبات نشد، «ازوا» شد. توضیح: «ازوا» داروی تلخی است که به فارسی «صبر زرد» گویند.

آبی دونوم پاریلدار، بارساقلاریم قریلدار – نظیر: پُزی عالی، جیبی خالی.

آپار اونی سال یوغوردا کسمسه مالیمدی منیم / سالاسان برک پنیره او خام خیالوندی سنون – به مزاح در مورد کندی کارد و سلاح های سرد استعمال کنند.

آت آت اولونجا ییه سی مات اولار – تا اسب (در شطرنج) به درد بخورد، صاحبش مات خواهد شد. نظیر: تا گوساله گاو شود، دل صاحبش آو (آب) شود.

آت آتینان ساواشار، آرادا اشگین قیچی سینار – اسب با اسب گلاویز شود در آن وسط پای خر بشکند.آتا آنا تخت یارادیب، بخت یارادانمییب – نظیر: شاهان تخت توانند بخشید، اما بخت نتوانند.

آتا اوغولا بیر باغ وئردی، اوغول آتییه بیر سالخیم دا وئرمه دی – پدر پسر را باغی بخشید ولی پسر خوشه ای را نیز از پدر مضایقه کرد.

آتادان مال قالماسا اوغول نینه سین – اگر از پدر میراثی برای پسر نماند پسر چه میتواند بکند؟

آتا مالین درج ائله، اونا گؤره خرج ائله – میراث پدر را درج کن و نسبت به آن خرج کن.

آت اله دوشر میدان اله دوشمز – بعضا اسب گیر میاید اما میدان برای اسب سواری گیر نمیاید.

آت اولاندا میدان اولماز، میدان اولاندا آت – وقتی اسب هست میدان نیست، وقتی میدان هست اسب نیست.

آت ئولنده ایتین بایامیدیر – وقتی اسب میمیرد سگ جشن میگیرد.