قاپیسین ایت آچار پیشیک ئورتر – مراد آنکه کم رفت و آمد دارد.
قارقانین مینینه بیر داش! – نظیر: صد کلاغ را یک سنگ!
قمار ناشینی سؤوه ر – قمار ناشی را دوست دارد.
قوجا ئوکوزی ئولدورمک اولار، اولکوتمک اولماز (شاهسونی) – گاو پیر را میتوان کشت اما نمیتوان رم داد.
قورتداسان قوردی چیخار – مراد آنکه: لفتش بدهی گندش در میاید.
قوردا دئدیلر سنی چوبان ائلییبلر. آغلادی. سوروشدولار نییه آغلیسان؟ دئدی: قورخورام یالان اولا. – به گرگ گفتند ترا چوپان کرده اند. شروع کرد به گریستن. گفتند چرا گریه میکنی؟ گفت: میترسم دروغ باشد.
قورد اتی قوردا حرامدیر – گوشت گرگ برای گرگ حرام است.
قوهون شیرینلیقدان چاتدار (چاتلار) – خربزه از شیرینی میترکد.
قوناقا اوز وئرسن طاقچه لری گزه ر – نظیر: مهمان را که روی دهی صاحبخانه میشود.
قونشویا اومود اولان شامسیز قالار – به امید همسایه بنشینی شب گرسنه میمانی.
قاپیدان قوورسان باجادان گلیر – نظیر: در را بندی سر از روزن در آرد.
قاپیسین ایت آچار پیشیک ئورتر – مراد آنکه کم رفت و آمد دارد.
قاپین اوجا قاییر، دوه سین الله یتیره ر (مراغی) – در خانه ات را بلند بساز، شتر را خدا میرساند.
قاچان دا اللهی چاغیرار، قووان دا – هم تعقیب کننده و هم فراری نام خدا را خوانند.
قاچاغا یئر ده وار، گؤی ده – برای کسی که قاچاق است هم زمین هست و هم آسمان.
قاچانی قوومازلار – کسی را که فراری است تعقیب نمیکنند.
قاچماق دا هنر دیر، قووماق دا – فرار کردن هم هنر است تعقیب کردن هم.
قارانلیق یئرده داش آتیر – نظیر: تیر به تاریکی میاندازد.
قار سوسوزلوق قاندیرماز، قاوورقا قارین دویورماز – برف رفع عطش نکند، گندم بو داده شکم سیر نکند.
قارقاینان یولداش اولانین بورنی نجاستده اولار – نظیر: هر آنکو زاغ باشد رهنمایش – به گورستان بود پیوسته جایش.
قارقاینان یولداش اولانین بورنی نجاستده اولار – نظیر: هر آنکو زاغ باشد رهنمایش – به گورستان بود پیوسته جایش.
قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.
قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.
قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟
قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟ = کلاغ ها مرغ های من هستند، (اگر هم این درست باشد) وقتی تخم هایشان عاید من نشوند، این چه فایده ای دارد؟
Qarqalar mänim towuğumdi; yumurtasın görmäsäm, nä fayda?
قارقانین مینینه بیر داش! – نظیر: صد کلاغ را یک سنگ!
قاریشقانین ایل ییغینتیسین بقال بیر دفعه ده ترازویا قویار – نظیر: در خانه مور شبنمی توفان است.
قاریشقانین قوهومی چیخدی؟ – مورچه اقوامش را یافت؟
قاری قودورار، قیزین آپارار.
قاری قیز گلین اولدی، اوره گی سرین اولدی.
قارین دویوران آشی گؤز تانیر= چشم ادمی آشی را شکم سیر کند، خوب می شناسد.
قارین قردشدن ایره لیدور – شکم اولی تر از برادر است.
فایده ضررین قردشیدیر.. ترجمه: نفع و ضرر برادرند.
قارنیمدایکن قانیمی ییه ر، ائشیگه چیخار جانیمی ییه ر، ئولندن سونرا مالیمی ییه ر – شکوه مادر است از دست اولاد.
قاری نینکی قراندان گئچیب – کار پیرزن از قران گذشته.
فضایل آدینا باسیر – بجای فضایل قالب میکند.
قازان دییه ر دیبیم قیزیلدیر، چمچه دییه ر بولانمیشام چیخمیشام – نظیر: دروغگو حافظه ندارد.
فضولی آپاردیلار جهنمه دئدی اودونلاری یاشدیر – فضول را بردند به جهنم گفت هیزم هایش تر است.
فضولی تانیماقدان ئوتور – برای آنکه بدانم فضول کیست.
فلکین بیر چووال قیزیلی وار، هر گون بیری نین چیگنینده دیر – فلک را یک جوال زر است که هر روز بر دوش کسی است.
فلکه چؤره ک آپاریر – نظیر: میرود از آسمان شوربا بیاورد. زینب غاز چران است.
فند فندی کسر- هنر از هنر برتر، و يا: دست بالاى دست بسيار است.
فیسریق گیریب ات گودوشونا (گاودوشونا).
قاباغیم قوورقا قوورور، دالیم سامان سوورور. (جلویم داغ است و پشتم خنک)
قاباغا گئچیرسن دئیرلر بیجدور، دالی قالیرسان دئیرلر گیجدور – نظیر: مثل شاگرد خیاط اتو را گرم میاورم حرف است سرد میاورم حرف است.
قجله ده ده سی خیرینه دال تاپلاماز – مراد آنکه مردم به ندرت فقط برای رضای خدا کاری کنند.
قوچ ایگیت داییسینا چکر – آدم جوانمرد به دائی اش میرود (شبیه دائی اش میشود).
قورتدان قورخان قویون ساخلاماز – آنکه از گرگ میترسد گوسفند پرورش نمیدهد.
فالچی یا گئتسن دعا وئره ر، حکیمه گئتسن دوا.
عثمانلی وقتی کوله دور، قیزیل باش وقتی شاطر – نظیر: نان را به مظنه روز میخورد. در ضمن نگاه کنید به:اوروس گلنده ماتیشقادور، عثمانلی گلنده جوجوق.
امثال و لغات ترکی آذری ایران 