قارقا گلدی

قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.

قارقالار

قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟

قارقالار منیم تویوغومدی

قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟ = کلاغ ها مرغ های من هستند، (اگر هم این درست باشد) وقتی تخم هایشان عاید من نشوند، این چه فایده ای دارد؟

Qarqalar mänim towuğumdi; yumurtasın görmäsäm, nä fayda?

قارقانین مینی

قارقانین مینینه بیر داش! – نظیر: صد کلاغ را یک سنگ!

قاریشقا

قاریشقانین ایل ییغینتیسین بقال بیر دفعه ده ترازویا قویار – نظیر: در خانه مور شبنمی توفان است.

قاریشقانین قوهومی

قاریشقانین قوهومی چیخدی؟ – مورچه اقوامش را یافت؟

قاری قودورار

قاری قودورار، قیزین آپارار.

قاری قیز گلین

قاری قیز گلین اولدی، اوره گی سرین اولدی.

قارین دویوران

قارین دویوران آشی گؤز تانیر= چشم ادمی آشی را شکم سیر کند، خوب می شناسد.

قارین قارداش

قارین قردشدن ایره لیدور – شکم اولی تر از برادر است.

فايدا ضررين قارداشيدير

فایده ضررین قردشیدیر.. ترجمه: نفع و ضرر برادرند.

فتنه ليكده مالون ساخلا

فتنه ليخدا مالون ساخلا، ایگیدلیکده باشون – ترجمه: زمان فتنه مواظب مالت باش، زمان قهرمانی مواظب سرت.

قارنیمدا ایکن

قارنیمدایکن قانیمی ییه ر، ائشیگه چیخار جانیمی ییه ر، ئولندن سونرا مالیمی ییه ر – شکوه مادر است از دست اولاد.

فرصتى الدن ويرمه

فرصتی الدن وئرمه – فرصت را از دست مده.

فشنگ دیوانداندیر

فشنگ دیواننادیر (دیوانداندیر) – نظیر: از کیسه خلیفه است.

قاری نینکی

قاری نینکی قراندان گئچیب – کار پیرزن از قران گذشته.

فضايل آدينا باسير

فضایل آدینا باسیر – بجای فضایل قالب میکند.

قازان

قازان دییه ر دیبیم قیزیلدیر، چمچه دییه ر بولانمیشام چیخمیشام – نظیر: دروغگو حافظه ندارد.

فضولی آپاردیلار جهنمه

فضولی آپاردیلار جهنمه دئدی اودونلاری یاشدیر – فضول را بردند به جهنم گفت هیزم هایش تر است.

فضولی تانیماقدان ئوتور

فضولی تانیماقدان ئوتور – برای آنکه بدانم فضول کیست.

فلکین بیر چووال قیزیلی وار

فلکین بیر چووال قیزیلی وار، هر گون بیری نین چیگنینده دیر – فلک را یک جوال زر است که هر روز بر دوش کسی است.

فلکه چؤره ک آپاریر

فلکه چؤره ک آپاریر – نظیر: میرود از آسمان شوربا بیاورد. زینب غاز چران است.

فند فندى كسر

فند فندی کسر- هنر از هنر برتر، و يا: دست بالاى دست بسيار است.

فیسریخ گیریب ات گودوشونا

فیسریق گیریب ات گودوشونا (گاودوشونا).

قاباغیم قوورقا قوورور

قاباغیم قوورقا قوورور، دالیم سامان سوورور. (جلویم داغ است و پشتم خنک)

قاباغا گئچیرسن

قاباغا گئچیرسن دئیرلر بیجدور، دالی قالیرسان دئیرلر گیجدور – نظیر: مثل شاگرد خیاط اتو را گرم میاورم حرف است سرد میاورم حرف است.

قجله ده ده سی

قجله ده ده سی خیرینه دال تاپلاماز – مراد آنکه مردم به ندرت فقط برای رضای خدا کاری کنند.

قوچ ایگیت داییسینا چکر

قوچ ایگیت داییسینا چکر – آدم جوانمرد به دائی اش میرود (شبیه دائی اش میشود).

قورتدان قورخان

قورتدان قورخان قویون ساخلاماز – آنکه از گرگ میترسد گوسفند پرورش نمیدهد.

فالچی یا گئتسن

فالچی یا گئتسن دعا وئره ر، حکیمه گئتسن دوا.

فرشی خوابینا سیغارلیر

فرشی خوابینا سیغارلیر. نظیر: نان را به مظنه روز میخورد.

فعله سن؟

فهله سن یا مدعی؟ – فعله ای یا مدعی؟

بابلی بابین تاپباسا

بابلی بابین تاپماسا، گونی آخ وایینان گئچر. ترجمه: هر کس کفوش را پیدا نکند روزگارش با آه و ناله سپری خواهد شد.

بابا دييه ر بوللى گره ك

بابا دییه ر بوللی گره ک یا درمانی یا دردی – نظیر: وئردون دویور، ویردون ییخ و یا: الاحسان بالاتمام.

بارک اللهی ائشگه دییه للر

بارک اللهی ائشگه دییه للر – ترجمه: بارک الله به ابلهان گویند. نظیر: بارک الله قبای کسی را رنگین نمیکند.

باسانى كسمزلر

باسانی کسمزلر – غالب را سر نبرند. نظیر: مرگ برای ضعیف امری طبیعی است.

باخماغینان آدمیزاد ئورگشسیدی…

باخماغینان آدمیزاد ئورگشسیدی، ایتلر سلاخ اولاردی – ترجمه: اگر آدمیزاد با دیدن میتوانست یاد بگیرد سگان سلاخ میشدند.

باتیرمامیش اوجاق باشی

باتیرمامیش اوجاق باشی قویماییب. نظیر: تلی پاک نگذاشته است. توضیح: روباهی که به درد چشم مبتلا بود به شغالی مراجعه و درمان خواست. شغال دستور داد از خاک تلی که در آنجا ملوث کاری نکرده ای قبضه ای بردار و توتیا کن امید است بهبود یابی. روباه زارزار بگریست و گفت: اگر چاره به این منحصر است کوری چشم من حتمی است زیرا تلی پاک بجا نمانده ام.

باخدون یارون یار دگیل

باخدون یارون یار دگیل، ترکین قیلماق عار دگیل. ترجمه: اگر دیدی که یارت یار نیست، ترک کردنش عار نیست.

باش یولداشی یوخدى

باش یولداشی یوخدور، آش یولداشی چوخدور – یار جانی کم است و یار نانی بسیار.

باجين، جيجين

باجون دا جیجون کیمیندی. نظیر: هر دو سر و ته یک کرباسند.

باجاناخ باجاناغی گؤرنده

باجاناق باجاناغی گؤرنده قاشینما توتار – وقتی باجناق باجناق را می بیند خارشش میگیرد. نظیر: مهمان از مهمان خوشش نمیاید.

پاپازا تک خال سالیر

پاپاسا تک خال سالیر. ترجمه: برای شاه آس میاورد. نظیر: خال بالا دست میارد.

پالازا بورون

پالازا بورون، ائلینن سورون. ترجمه: جاجیم پوش، با جامعه بجوش. نظیر: خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو.

پامبوخچى، آغ ايت

پامبوقچونون آغ ایتدن آجیغی گلر – ترجمه: پنبه فروش از سگ سفید بدش میاید.

پامبوغونان باش کسیر

پامبوغونان باش کسیر – ترجمه: با پنبه سر میبرد، نظیر: خر را با نمد داغ میکند.

پامبوغونان اود

پامبوغونان اود بیر یئره ییغیشماز – ترجمه: آتش و پنبه یکجا جمع نشود.

پای وئریب دردیندن ئولمه

پای وئریب دردیندن ئولمه – نظیر: زشت بود دادن و واخواستن.

پتیکله دونقوز

پتیکله دونقوز داریدان چیخماز – با جادو جنیل خوک از مزرعه ارزن بیرون نیاید.

پزه ونگین آخری درویش اولار

پزه ونگین آخری درویش اولار – ترجمه: آخر جاکشی درویشی است. نظیر: عاشق چو پیر گشت قرمساق میشود.