قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.
دسته: الفباء
قارقالار
قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟
قارقالار منیم تویوغومدی
قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟ = کلاغ ها مرغ های من هستند، (اگر هم این درست باشد) وقتی تخم هایشان عاید من نشوند، این چه فایده ای دارد؟
Qarqalar mänim towuğumdi; yumurtasın görmäsäm, nä fayda?
قارقانین مینی
قارقانین مینینه بیر داش! – نظیر: صد کلاغ را یک سنگ!
قاریشقا
قاریشقانین ایل ییغینتیسین بقال بیر دفعه ده ترازویا قویار – نظیر: در خانه مور شبنمی توفان است.
قاریشقانین قوهومی
قاریشقانین قوهومی چیخدی؟ – مورچه اقوامش را یافت؟
قاری قودورار
قاری قودورار، قیزین آپارار.
قاری قیز گلین
قاری قیز گلین اولدی، اوره گی سرین اولدی.
قارین دویوران
قارین دویوران آشی گؤز تانیر= چشم ادمی آشی را شکم سیر کند، خوب می شناسد.
قارین قارداش
قارین قردشدن ایره لیدور – شکم اولی تر از برادر است.
فايدا ضررين قارداشيدير
فایده ضررین قردشیدیر.. ترجمه: نفع و ضرر برادرند.
فتنه ليكده مالون ساخلا
فتنه ليخدا مالون ساخلا، ایگیدلیکده باشون – ترجمه: زمان فتنه مواظب مالت باش، زمان قهرمانی مواظب سرت.
قارنیمدا ایکن
قارنیمدایکن قانیمی ییه ر، ائشیگه چیخار جانیمی ییه ر، ئولندن سونرا مالیمی ییه ر – شکوه مادر است از دست اولاد.
فرصتى الدن ويرمه
فرصتی الدن وئرمه – فرصت را از دست مده.
فشنگ دیوانداندیر
فشنگ دیواننادیر (دیوانداندیر) – نظیر: از کیسه خلیفه است.
قاری نینکی
قاری نینکی قراندان گئچیب – کار پیرزن از قران گذشته.
فضايل آدينا باسير
فضایل آدینا باسیر – بجای فضایل قالب میکند.
قازان
قازان دییه ر دیبیم قیزیلدیر، چمچه دییه ر بولانمیشام چیخمیشام – نظیر: دروغگو حافظه ندارد.
فضولی آپاردیلار جهنمه
فضولی آپاردیلار جهنمه دئدی اودونلاری یاشدیر – فضول را بردند به جهنم گفت هیزم هایش تر است.
فضولی تانیماقدان ئوتور
فضولی تانیماقدان ئوتور – برای آنکه بدانم فضول کیست.
فلکین بیر چووال قیزیلی وار
فلکین بیر چووال قیزیلی وار، هر گون بیری نین چیگنینده دیر – فلک را یک جوال زر است که هر روز بر دوش کسی است.
فلکه چؤره ک آپاریر
فلکه چؤره ک آپاریر – نظیر: میرود از آسمان شوربا بیاورد. زینب غاز چران است.
فند فندى كسر
فند فندی کسر- هنر از هنر برتر، و يا: دست بالاى دست بسيار است.
فیسریخ گیریب ات گودوشونا
فیسریق گیریب ات گودوشونا (گاودوشونا).
قاباغیم قوورقا قوورور
قاباغیم قوورقا قوورور، دالیم سامان سوورور. (جلویم داغ است و پشتم خنک)
قاباغا گئچیرسن
قاباغا گئچیرسن دئیرلر بیجدور، دالی قالیرسان دئیرلر گیجدور – نظیر: مثل شاگرد خیاط اتو را گرم میاورم حرف است سرد میاورم حرف است.
قجله ده ده سی
قجله ده ده سی خیرینه دال تاپلاماز – مراد آنکه مردم به ندرت فقط برای رضای خدا کاری کنند.
قوچ ایگیت داییسینا چکر
قوچ ایگیت داییسینا چکر – آدم جوانمرد به دائی اش میرود (شبیه دائی اش میشود).
قورتدان قورخان
قورتدان قورخان قویون ساخلاماز – آنکه از گرگ میترسد گوسفند پرورش نمیدهد.
فالچی یا گئتسن
فالچی یا گئتسن دعا وئره ر، حکیمه گئتسن دوا.
فرشی خوابینا سیغارلیر
فرشی خوابینا سیغارلیر. نظیر: نان را به مظنه روز میخورد.
فعله سن؟
فهله سن یا مدعی؟ – فعله ای یا مدعی؟
بابلی بابین تاپباسا
بابلی بابین تاپماسا، گونی آخ وایینان گئچر. ترجمه: هر کس کفوش را پیدا نکند روزگارش با آه و ناله سپری خواهد شد.
بابا دييه ر بوللى گره ك
بابا دییه ر بوللی گره ک یا درمانی یا دردی – نظیر: وئردون دویور، ویردون ییخ و یا: الاحسان بالاتمام.
بارک اللهی ائشگه دییه للر
بارک اللهی ائشگه دییه للر – ترجمه: بارک الله به ابلهان گویند. نظیر: بارک الله قبای کسی را رنگین نمیکند.
باسانى كسمزلر
باسانی کسمزلر – غالب را سر نبرند. نظیر: مرگ برای ضعیف امری طبیعی است.
باخماغینان آدمیزاد ئورگشسیدی…
باخماغینان آدمیزاد ئورگشسیدی، ایتلر سلاخ اولاردی – ترجمه: اگر آدمیزاد با دیدن میتوانست یاد بگیرد سگان سلاخ میشدند.
باتیرمامیش اوجاق باشی
باتیرمامیش اوجاق باشی قویماییب. نظیر: تلی پاک نگذاشته است. توضیح: روباهی که به درد چشم مبتلا بود به شغالی مراجعه و درمان خواست. شغال دستور داد از خاک تلی که در آنجا ملوث کاری نکرده ای قبضه ای بردار و توتیا کن امید است بهبود یابی. روباه زارزار بگریست و گفت: اگر چاره به این منحصر است کوری چشم من حتمی است زیرا تلی پاک بجا نمانده ام.
باخدون یارون یار دگیل
باخدون یارون یار دگیل، ترکین قیلماق عار دگیل. ترجمه: اگر دیدی که یارت یار نیست، ترک کردنش عار نیست.
باش یولداشی یوخدى
باش یولداشی یوخدور، آش یولداشی چوخدور – یار جانی کم است و یار نانی بسیار.
باجين، جيجين
باجون دا جیجون کیمیندی. نظیر: هر دو سر و ته یک کرباسند.
باجاناخ باجاناغی گؤرنده
باجاناق باجاناغی گؤرنده قاشینما توتار – وقتی باجناق باجناق را می بیند خارشش میگیرد. نظیر: مهمان از مهمان خوشش نمیاید.
پاپازا تک خال سالیر
پاپاسا تک خال سالیر. ترجمه: برای شاه آس میاورد. نظیر: خال بالا دست میارد.
پالازا بورون
پالازا بورون، ائلینن سورون. ترجمه: جاجیم پوش، با جامعه بجوش. نظیر: خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو.
پامبوخچى، آغ ايت
پامبوقچونون آغ ایتدن آجیغی گلر – ترجمه: پنبه فروش از سگ سفید بدش میاید.
پامبوغونان باش کسیر
پامبوغونان باش کسیر – ترجمه: با پنبه سر میبرد، نظیر: خر را با نمد داغ میکند.
پامبوغونان اود
پامبوغونان اود بیر یئره ییغیشماز – ترجمه: آتش و پنبه یکجا جمع نشود.
پای وئریب دردیندن ئولمه
پای وئریب دردیندن ئولمه – نظیر: زشت بود دادن و واخواستن.
پتیکله دونقوز
پتیکله دونقوز داریدان چیخماز – با جادو جنیل خوک از مزرعه ارزن بیرون نیاید.
پزه ونگین آخری درویش اولار
پزه ونگین آخری درویش اولار – ترجمه: آخر جاکشی درویشی است. نظیر: عاشق چو پیر گشت قرمساق میشود.
