لوطی ابراهیمین قوطوسودی – نظیر: شهر فرنگ است، ازهمه رنگ است. (توضیح: لوطی ابراهیم از چشمبندان تبریز بود. خرس نیز میرقصاند و صندوقی داشت که مانند شهر فرنگ مناظری از آن را به تماشاچیان نشان میداد.)
دسته: الفباء
لوقما دگیل
لوقما (لقمه) دگیل، بوغمادی – ترجمه: لقمه نیست، بوقمه (خفقان) است. نظیر: آبرو بهر نان نباید ریخت.
لولهین دامیندا
لولهین دامیندا اذان وئریر – نظیر: آه در بساط ندارد.
لولهینه ویره ویره
لولهین
لولهینی چوخ سو توتور – ترجمه: لولهینش زیاد آب برمیدارد – نظیر: بیلش هزار من آب برمیدارد.
پالچیخ
منیم پالچیخ دا گوردوغومی سن آینا دا گورمزسن – آنچه را که من در گل و لای میتوانم ببینم تو نمیتوانی در آئینه ببینی.
من موتالدان ال چکدیم
من موتالدان ال چکدیم، موتال مندن ال چکمیر (و یا: ایت موتالدان ال چکدی، موتال ایتدن ال چکمیر) – من از خیک دست برداشتم خیک از من دست برداشتنی نیست. توضیح: آخوندی با بچه مکتبی ها به گردش رفته بود. تگرگی سخت باریدن گرفت و سیل مهیبی براه افتاد که در ضمن خرس خفته ای را غافلگیر کرده جاری شد. بچه ها که کنار سیل ایستاده مشغول تماشا بودند خرس را به آخوند نشان داده گفتند: آخوند، سیل تمام دهکده را ویران کرده. نگاه کن که چگونه این خرس به آن خیک پنیر چسبیده آن را با خود میبرد. آخوند طماع فورا توی اب پرید تا خیک را از آن خود کند. وقتی که نزدیک خرس رسید جانور خسته که نقطه اتکائی می جست سفت از آخوند چسبید و دیگر ول نکرد. بچه ها که مدتی منتظر ماندند فریاد زدند: آخوند دیگر دیر است. خیک را ول کن و بیا برویم. آخوند گفت: «من از خیک دست برداشتم اما خیک از من دست بر نمیدارد.»
فیشقیراخ
فیشقیراغینان گامیش زمیدن چیخماز – با سوت زدن گاو میش از کشتزار بیرون نرود.
ایشچی
مین ایشچی دن بیر باشچی – از هزار کارگر یک سرپرست اولی تر است.
کوزه
مین کوزه یه قیرپ قویوپ – هزار کوزه را دسته گذاشته.
تورشولی آش
نه یئمیسن، تورشولی آش! – ترجمه: چه خورده ای؟ آش ترش! (آش گوجه). (در باره کسی میگویند که کتک حسابی بخورد).
نه شيش يانسين نه كباب
نه شيش يانسين نه كباب – نه سيخ بسوزد و نه كباب.
آش
نه توکسن آشوا ،چیخار قاشقوا – هرچه به آشت ریزی همان به قاشقت آید.
روزی
روزی سی داردیر – نظیر: گنجشک روزی است.
رومی
رومی که دئدون، قضیه معلوم (فضولی).
ریحان مرزه
ریحان مرزه کردی سینه گئتمیر کی! نظیر: به مهمانی که نمیرود، باید متحمل زحمت شود.
ریشخند
ریشخندون بئش مین آلتون خرجی وار. – ترجمه: ریشخند پنج هزار سکه طلا خرج دارد.
قارپیز مرباسی
هی هی قارپیز مرباسی – نظیر: هی هی هندوانه.
ویریپ داشا
ویریب داشا چیخیب باشا – نظیر: به سبیل سگ زده است. بر گند رندان زده است.
آیران
هیچ کیم ئوز آیرانینا ترش دئمز – کس نگوید که دوغ من ترش است.
چراغ
هیچ کیمین چراغی سحره جان یانمییب – چراغ کسی تا صبح نشوخته.
هیچ کیمین چراغی
هیچ کیمین چراغی سحره جان یانمییب – چراغ کسی تا صبح نشوخته.
هیچه بنددیر
هیچه بنددیر (هئچه بت دی) – نظیر: به تار موئی بسته است.
لولیین سفارش وئرمیشم
لولهین (لولیین) سفارش وئرمیشم دستماز آلام، قیزیل آفتافا وئرسن قبولوم دگیل.
ناخیرچی آدین
ناخیرچی آدین بیر آلا دانا باتیرار – نظیر: اگر گاوی بیافتد در علفزار / بیالاید همه گاوان ده را.
آغانین مالی
آقانین مالی چیخار، نوکرین جانی – نظیر: شاه می بخشد، شیخعلی خان نمی بخشد.
آیاخلار باش اولوب
آیاقلار باش اولوب، باشلار آیاق – سر ها پا شده و پا ها سر. نظیر: بر عکس گشته کار ها – شحنه را دزد آورد بازار ها.
هارا گون اولسا
هارا گون اولسا قوروتون اورا سرر – نظیر: ابن الوقت است.
هارا گون اولسا قوروتون اورا سرر – نظیر: ابن الوقت است.
هارا گون اولسا قوروتون اورا سرر – نظیر: ابن الوقت است.
هارا ایشیقدی؟!
هارا ایشیقدی؟ طویله بوجاغی! – ترجمه: کجا تاریک نیست؟ گوشه طویله!
هارا ایشیقدی؟ طویله بوجاغی! – ترجمه: کجا تاریک نیست؟ گوشه طویله!
هارا ایشیقدی؟ طویله بوجاغی! – ترجمه: کجا تاریک نیست؟ گوشه طویله!