امثال و لغات ترکی آذری ایران

قمار ناشینی سؤوه ر – قمار ناشی را دوست دارد.

قوجا ئوکوزی ئولدورمک اولار، اولکوتمک اولماز (شاهسونی) – گاو پیر را میتوان کشت اما نمیتوان رم داد.

قورتداسان قوردی چیخار – مراد آنکه: لفتش بدهی گندش در میاید.

قوردا دئدیلر سنی چوبان ائلییبلر. آغلادی. سوروشدولار نییه آغلیسان؟ دئدی: قورخورام یالان اولا. – به گرگ گفتند ترا چوپان کرده اند. شروع کرد به گریستن. گفتند چرا گریه میکنی؟ گفت: میترسم دروغ باشد.

قورد اتی قوردا حرامدیر – گوشت گرگ برای گرگ حرام است.

قوهون شیرینلیقدان چاتدار (چاتلار) – خربزه از شیرینی میترکد.

قوناقا اوز وئرسن طاقچه لری گزه ر – نظیر: مهمان را که روی دهی صاحبخانه میشود.

قونشویا اومود اولان شامسیز قالار – به امید همسایه بنشینی شب گرسنه میمانی.

قاپیدان قوورسان باجادان گلیر – نظیر: در را بندی سر از روزن در آرد.

قاپیسین ایت آچار پیشیک ئورتر – مراد آنکه کم رفت و آمد دارد.

قاپین اوجا قاییر، دوه سین الله یتیره ر (مراغی) – در خانه ات را بلند بساز، شتر را خدا میرساند.

قاچان دا اللهی چاغیرار، قووان دا – هم تعقیب کننده و هم فراری نام خدا را خوانند.

قاچاغا یئر ده وار، گؤی ده – برای کسی که قاچاق است هم زمین هست و هم آسمان.

قاچانی قوومازلار – کسی را که فراری است تعقیب نمیکنند.

قاچماق دا هنر دیر، قووماق دا – فرار کردن هم هنر است تعقیب کردن هم.

قارانلیق یئرده داش آتیر – نظیر: تیر به تاریکی میاندازد.

قار سوسوزلوق قاندیرماز، قاوورقا قارین دویورماز – برف رفع عطش نکند، گندم بو داده شکم سیر نکند.

قارقاینان یولداش اولانین بورنی نجاستده اولار – نظیر: هر آنکو زاغ باشد رهنمایش – به گورستان بود پیوسته جایش.

قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.

قارقا گلدی ککلیک یئریشی یئرییه ئوز یئریشین یادیندان چیخارتدی – نظیر: خلق را تقلیدشان بر باد داد.

قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟

قارقالار منیم تویوغومدور، یومورتاسین گؤرمه رم نه فایدا؟ = کلاغ ها مرغ های من هستند، (اگر هم این درست باشد) وقتی تخم هایشان عاید من نشوند، این چه فایده ای دارد؟

Qarqalar mänim towuğumdi; yumurtasın görmäsäm, nä fayda?

قارقانین مینینه بیر داش! – نظیر: صد کلاغ را یک سنگ!

قاریشقانین ایل ییغینتیسین بقال بیر دفعه ده ترازویا قویار – نظیر: در خانه مور شبنمی توفان است.

قاریشقانین قوهومی چیخدی؟ – مورچه اقوامش را یافت؟

قاری قودورار، قیزین آپارار.

قاری قیز گلین اولدی، اوره گی سرین اولدی.

قارین دویوران آشی گؤز تانیر= چشم ادمی آشی را شکم سیر کند، خوب می شناسد.

قارین قردشدن ایره لیدور – شکم اولی تر از برادر است.

فایده ضررین قردشیدیر.. ترجمه: نفع و ضرر برادرند.

قارنیمدایکن قانیمی ییه ر، ائشیگه چیخار جانیمی ییه ر، ئولندن سونرا مالیمی ییه ر – شکوه مادر است از دست اولاد.