دلی دگیل دولودور – دیوانه نیست (کله اش) پراست.
دلی دگیل دولودی
دلی دگیل دولودور – دیوانه نیست (کله اش) پراست.
دلی دگیل دولودور – دیوانه نیست (کله اش) پراست.
دلی دئمیش ابله اینانمیش – دیوانه گفته و ابله بتاور کرده.
دلی قیرمیزینی سئور، گیج ساری نی – دیوانه از رنگ قرمز خوشش آید، گیج از زرد.
دلی قیز دلی گلین اولار، دلی گلین دلی قاری – دختر دیوانه عروس دیوانه شود و عروس دیوانه پیرزن دیوانه.
دلی دن دوغری خبر – نظیر: خبر راست را باید از آدم دیوانه شنید.
دلی دن عقل اومماق اولماز – از دیوانه توقع عقل نشاید.
دلی دن عقللی سی اولماز – کسی علقل تر از دیوانه نیست.
دلیلیگینن وئردوغووی بیلیجیلیگینن آلگیلن – آنچه را که از روی دیوانگی داده ای با عقل پس بگیر.
دلی نین نه تویی اولسون نه یاسی – مراد آنکه بعضی ها خواه در عروسی و خواه در عزا پاک شورش را در میاورند.
دلییه بال گیجه حلوا نیلسین – دیوانه را عسل و گیج را حلوا چه کارگر افتد.
دلییه قلم یوخدور – دیوانه مرفوع القلم است.
دلییه هر گون بایرامدیر – دیوانه را هر روز عید است.
دلییه یئل وئر الینه بئل وئر – نظیر: دیدانه را هوئی بس است.
دليك مينجيق يئرده قالماز – مراد آنكه هر چيز مشترى خود را مييابد.
دليل بوندان جانلى؟ – دليلى از اين بهتر؟
دليك مينجيق يئرده قالماز، دلی قیز ائوده قالماز – مراد آنكه هر چيز مشترى خود را مييابد.
دليل بوندان جانلى؟ – دليلى از اين بهتر؟
دم دمى، غم غمى – مراد آنكه شادى شادى آرد و غم غم.
دميرچيده پيچاق تاپيلماز – در دكان آهنگر چاقو يافت نشود.
دمير قاپينين دا تخته قاپى يا ايشى دوشر – در آهنى هم ممكن است محتاج در چوبى شود.
دميرين گئدير يا كؤمورون؟ – آهنت از دست ميرود يا ذغالت؟
دميرى كوره دن دمير چيخاردار – آهن را از كوره آهن در آورد.
دنيا بير پنجره دير هر گلن باخار گئدر – سو گلر آخار گئدر وريانين ييخار گئدر.
دنيا مالى دنيادا قالاجاق – مال دنيا در دنيا خواهد ماند.
دنيا منيم دييه نين، دونن گلدوق ياسيندان – ديروز به عزاى كسى رفتيم كه ميگفت دنيا مال من است.
دنيانين قويروغو اوزوندور – دُم دنيا دراز است. نظير: چرخ بازيگر از اين بازيچه ها بسيار دارد.
دنيانينكى گؤر گؤتوردى – كار دنيا ديد و تقليد است.
دنيانى ايكى اللى توتما – دنيا را دو دستى مگير.
دنيايا بئل باغلاما – زنهار دل مبند بر اسباب دنيوى.
دوست داشی برک اینجیده ر – سنگی که دوست میاندازد بسیار دردآور است.
دوست منی یاد ایلسین بیر هلینن او دا پوک – دوست مرا یاد کند با یک هل، آن هم هل پوک.
دوستونان بازار دوستلوغی پوزار – نظیر: وصلت با خویش معامله با غیر.
دوشاب آلمیشوق مربا چیخیب – شیره خریدیم مربا از آب در آمد.
دوغولمامیش اوغلانا دون بیچیر – برای پسری که هنوز نزائیده لباس میدوزد.
دؤگمه قاپیمی، دؤگرلر قاپووی – در کسی را مزن تا در تو را نکوبند.
دولانماغا یاد ئولکه، ئولمه گه وطن یاخشی – سرزمین بیگانه جهت سیر و سیاحت خوب است و وطن جهت مرگ.
دول آرواد گئجه یاریسی پشیمان اولار – زن بیوه نیمه شب پشیمان میشود.
دول آروادین دیواری آلچاق اولار – دیوار زن بیوه کوتاه است (مراد در مورد تهمت و حرف است.)
دول آروادین دیللری، قرجه یازین گونلری (مراغی).
دولت دووشانی عرابه اینن توتار – دولت خرگوش را با عرابه میگیرد.
دولت دولتی گتیره ر – ثروت ثروت آورد.
دولتدیلیغا تله سن تئز کاسیبلیغا دوشه ر – هر که در ثروتمند شدن عجله کند زودتر مستمند میشود.
دومان آلچاقدان قالخار، اوجانی گؤزلر – مه از پائین خیزد ولی متوجه بالا شود.
دوننکی مظنه یه یولداشیم دا حاضردیر – دوستم هم به مظنه دیروزی حاضر است. توضیح: سربازی در دکان قنادی مقدار معتنابهی شیرینی خورد و چون پول نداشت پس از کتکی مفصل او را از دکان بیرون راندند. روز بعد که همراه دوست سربازش از جلوی همان قنادی میگذشت خطاب به صاحب دکان گفت: «دوستم هم به مظنه دیروزی راضی است.»
دونقوزدان بیر قیل – نظیر: از خرس موئی.
دوه اوینایاندا قار یاغار – نظیر: رندی و هوسرانی در عهد شباب اولی.
دوه بیر خیال ائلر، سروان ایکی – شتر را یک خیال است و ساربان را دو خیال.
دوه دگلم که ایکی یئرده ن نحرلنم – مگر من شترم که از دو طرف نحر شوم؟!
دوه دن بؤیوک فیل وار – نظیر: دست بالای دست بسیار است.
دوه سی ئولموش عربم – عرب شتر مرده ام.