یای وار ، قیش وار

یای وار ، قیش وار، چوخ ایش وار – تابستان هست ،زمستان هست ، کار زیاد است. منظور اینکه این کار طول خواهد کشید.

گئچی سنه قوربان

گئچی سنه قوربان دی اما دری سی یوز مین تومن – بزه فدای سرت (قابلی ندارد) ولی پول پوستش 100هزار تومان میشود. این ضرب المثل در نکوهش تعارفات بیجا کاربرد دارد.

یئدیلر ایچدیلر

یئدیلر ایچدیلر، مطلبه یئتیشدیلر – نظیر: قصه ما به سر رسید کلاغه به خونه اش نرسید.

دوز یولدا یئریه ممیر

دوز یولدا یئریه ممیر، شوخومدا شیللاغ آتیر – در راه صاف نمیتواند راه برود اما در مزرعه لگد میاندازد.

اییرمی دؤرد مین پیغمبر

اییرمی دؤرد مین پیغمبره یالوارینجا بیر دانا آللاها یالوار – به جای اینکه به بیست و چهار هزار پیغمبر التماس کنی دست به دامن یك خدا شو.

هاردا آشدی

هاردا آشدی ، اوردا باشدی – هر جا آش هست، آنجا سر (در صدر مجلس) است.

هر زادین تزه سی

هر زادین تازاسی، دوستون کؤهنه سی – هر چیز تازه اش خوب است دوست کهنه اش.

هرنه سالار سان آشینا

هرنه سالار سان آشینا، اودا چیخار قاشیقینا – هرچه به آشت بریزی همان به قاشقت میاید. نظیر: هرچه کنی بخود کنی / گر همه نیک و بد کنی.

هئچ ده ن یئی دیر

هئچ ده ن یئی دیر – از هیچی بهتراست. نظیر: کاچی به از هیچی.

ائله بیل

ائله بیل نه قورد گلیپ نه زیانکارلیخ ائلی ییپ – نظیر: انگار نه انگار.

واری اولان تاخار

واری اولان تاخار، یوخو اولان باخار – کسی که دارد استفاده می کند، کسی که ندارد نگاه می کند. نظیر این نقد بگیر و آن نسیه بدار، و یا: دارندگی و برازندگی.

واریندی گیریش

واریندی گیریش یوخوندی سوروش – اگر داری بفرما، اگر نداری برو بیرون. نظیر: این نقد بگیر و آن نسیه بدار!

ناشی

ناشی زیرنانی یوغون باشیندان چالار – آدم ناشی، سرنا را ازسر گشادش میزند.

ناهاردان معلومدور

ناهاردان معلومدور شاما نه وار – از نهار معلوم است که برای شام چه غذائی خواهد بود. نظیر: سالی که نکوست از بهارش پیداست.

مغرورلوق

مغرورلوق ائیله یب اوستادام دئمه — وقت اولار بیریئرده دارا دوشرسن (عاشیق علی عسگر) – احساس غرور نکن و خود را بزرگ مبین چونکه زمانی می رسد که کم می آوری (عاشق علی عسگر).

من دییرم

من دئییرم دم دن دمه، سن دئییرسن دامدان داما – نظیر: من می گویم آسمان، تو می گویی ریسمان.

موسی میسیپ

موسی میسیپ – موسی کر کرده. کنایه از کسی که کار اشتباهی کرده و ساکت و خجل در گوشه ای نشسته.

میردار اسکی

میردار اسکی اود دوتماز – نظیر: بادمجان بم آفت ندارد.

سولاری

سولاری بیر ارخه گئتمیر – آب آنها به یک جو نمی رود. کنایه از اینکه اختلاف عقیده و سلیقه دارند.

کار اشیتمز

کار ائشیتمز، یاراشدیرارـ کور گؤرمه ز ، قوراشدیرار – کر نمی شنود و جفت وجور می کند ، کور نمی بیند و سرهم می کند.

کاسبی

کاسبی دَوَه اوستونده بووَه سانجار(و یا: کاسبی، دوه اوستونده ایلان وورار) – آدم بی چیز (فقیر) را وقتی سوار شتر است، رتیل می گزد(ویا:آدم بدبخت اگر روی شتر هم باشد مار آن را نیش میزند).

گچی نین

گئچی نین (کئچی نین) قطوری بولاغین گؤزوندن سو ایچر – بز گر از سر چشمه آب می خورد.

کفنین جیبی

کفنین جیبی یوخدور – کفن جیب ندارد. منظور اینکه کسی مال دنیا را به آخرت نمیبرد.

کورا گئجه

کورا گئجه گوندوز بیردیر(و یا: کورا نه گئجه نه گوندوز) – کور را شب و روز یکسان است (برای کور شب و روز فرقی ندارد).

کور الله دان نه ایستر

کورآللاهدان نه ایستر ، ایکی گؤز بیری ایری بیری دوز – کوراز خدا چی میخواد دوتا چشم، یکی کج یک سالم.

اؤلی ائششک

اؤلى ائششك آختارير نالين (نعلين) چكسين – دنبال يك خر مرده ميگردد كه نعلش را در آورد. منظور اينكه: خيلى محتاج است (ضمنا به معنى: خبلى حريص است).

عیرانی یوخ

عيرانى يوخ ايشماغا، تخت روانينان گئدير سيشماغا! – نظير: پزى عالى، جيبى خالى!

کیشی

کیشی توپوردویون یالاماز(و یا: کیشی ده سؤز بیر اولار،کیشی سؤزونون اوستونده دورار) – مرد تفش را لیس نمیزند. نظیر: حرف مرد یکی است، مرد سر حرفی که زده میایستد.

کیشی قیزی

کیشی قیزی اولمایاسان ،کیشی قادینی اولاسان – دختر یک مرد بودن چندان خوب نیست، بهتر این است که زن یک مرد باشی.

قارا قارقا

قارا قارقانین دا بالاسی اؤزونه خوشدور – بچه کلاغ سیاه هم در نظر مادرش خوشگل است.

قارداشلار

قارداشلار ساواشديلار، ابله لر ایناندیلار – برادرها باهم دعوا کردند،ابله ها هم باور کردند.

قارقا، قناری

قارقادان قناری اولماز – کلاغ فقط کلاغ است و نمی توان آنرا به جای قناری جازد.

قارقیشین ایکی باشی

قارقیشین ایکی باشی اولار – نفرین دو سر دارد.

قازان

قازان قازانا دئیر، دیبین قارا دیر- نظیر: دیگ به دیگ میگوید رویت سیاه است.

یاز بوزا

یاز بوزا قو ی گونه = بنویس روی یخ بگذار جلوی افتاب – کنایه از اینکه :این طلب و پول تو قابل وصول
نیست .
فرستنده: ح – فيس بوك

باش سیز بؤرک

باش سیز بؤرک اولماز، تات سیز تورک – سر بی کلاه نمیشود، ترک بی تات (نمیشود).

کؤرپودن گئچنده

کؤرپو ده ن گئچه نده گؤت گؤته دَیمیشیخ – موقع رد شدن از روی پل، از ناحیه ی ماتحت به هم خورده ایم. اشاره به شخصی است که آشنای خیلی دوری محسوب میشود.

فرستنده در فیس بوک: س.

قاقا

قاقا اولمایان یئرده ایگدییه قاقا د ییه ر لر – جائی که شیرینی نباشد سنجد را شیرینی گویند.

قورخان باش

قورخان باش سالم قالار – سری که بترسد سالم میماند.

قورخان گؤزه

قورخان گؤزه چؤپ دوشه ر (و یا: قورونان گؤزه چوپ دوشه ر) – نظیر: موش توی کاسه آدم وسواسی میافتد.

قورخموش آداما

قورخموش آداما قویون باشی جوت گؤرونر (و یا: گؤز گؤردوغوندان قورخار، و یا: ایلان چالمئش آلا چاتی دان قورخار) – نظیر: مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسد.

قورتدان قورتولدوق

قورددان قورتولدوغ، غول بیابانه توش گلدیک – از شر گرگ خلاص شدیم، گرفتار غول بیابان شدیم ( از چاله به چاه افتادیم).

دئدیلر عزرائیل

دئدیلر عزرائیل اوشاق پایلاییر، دئدی نه وئرسین نه آلسین – نظیر: مرا به خیر تو امیدی نیست شر مرسان.

قورد

قورد دومانلیغی سئوه ر – گرگ از پراکندگی، بلبشویی و مه آلودی خوشش می آید تا از فرصت بوجود آمده بتواند به اهداف پلیدش دست یابد.

دئو

دئو قولاغينا قورقوشوم! – نظير: از چشم بد دور! خدا نكند! گوش شيطان كر!

قوردون سلامی

قوردون سلامی طمع سیز اولماز – سلام گرگ بی طمع نیست.

پیشیک

پیشیک اؤلدورور آدام قورخودور! – گربه میکشد و آدم میترساند!

قورو قورو قوربانین اولوم

قورو قورو قوربانین اولوم – نظیر: تعارف کم کن و بر مبلغ افزای.

پوخ ییه نین

پوخ ییه نین قاشیغی یانیندا (بلینده) اولار – منظور اینکه قبل از شروع هر کار باید لوازم آن کار را تهیه کرد. وقتی این مثل را میگوئیم که کسی کاری را شروع کرده ولی به علت نداشتن تجهیزات عملیات نصفه کاره مانده.

زیرناچی

زورنا چی نین اؤز تویی دی – یعنی آدم کار بلد دارد برای خودش کار میکند. مثلا نجار برای خودش کمدمیسازد. کنایه از این است که یک نفر -به دلایل شخصی- دارد سنگ تمام میگذارد.