امثال و لغات ترکی آذری ایران

پیشیک آسقیردی صبر گلدی – گربه عطسه کرد صبر آمد. نظیر خر گوزید و کرایه باطل شد.

پیشیک ئولدورور گؤز قورخودور – گربه میکشد تا مردم را بترساند.

پیشیک ائوده ن چیخاندا سیچانلار باش قوپاردی – وقتی گربه از خانه بیرون رود موشها کله میکنند.

پیشیک بالاسین ایسته دیغیندان ییه ر – گربه بچه اش را از فرط محبت میخورد.

پیشیک پیشیگی نوودان (ناودان) اوسته ایشه توتار – گربه گربه را روی ناودان بکار میگیرد. مقصود آنکه ارباب رجوع هیچوقت زمان و مکان را مراعات نمیکنند.

پیشیک ده ده سی خیرینه سیچان توتماز – گربه بخیر بابایش موش نمیگیرد. منظور اینکه بندرت کاری صرفا برای رضای خدا انجام میگیرد.

پیشیک قویروغون نقارییه وئریب – گربه دُمش را به نقاره زده است.

پیشیک کدبانونی کور ایسته ر – گربه کوری کدبانو را خواهد. نظیر: گرگ بازار آشفته میخواهد.

پیشیگه دئدیله ر فضله ن درماندی، اوستونی قویلادی (ویا: پیشیگه دئدیلر پ.. درماندیر س.. اوستونی باستیردی) – گربه را گفتند فضله ات درمان است زیر خاک پنهانش کرد.

پیشیگی دارا قیسناسان ال اوزووی جیرماقلار – گربه را که در تنگنا قرار دهی چنگت زند. نظیر: وقت ضرورت چو نماند گریز / دست برد بر سوی شمشیر تیز.

پیشیگیم پیشیگیم یولا گئتماق اولار – با کجدار و مریز میتوان مماشات کرد.

پیشیگیمیز اوغلان دوغوب؟ – گربه مان بچه نر زائیده؟ مراد آنکه این همه چراغانی برای چیست؟

پیغمبرلرده بس نیه جرجیسی تاپدون؟ – از میان پیغمبران چرا جرجیس را پیدا کردی؟ توضیح: موشی که در میان دندانهای گربه اسیر گشته بود گربه را گفت: «اگر میخواهی که خون من دامنگیرت نشود نام یکی از انبیای سلف را ببر و آنگاه مرا طعمه خود ساز.» منظورش این بود که گربه را به حرف وادار سازد که بلکه دهان گشاید تا شاید بتواند خود را از مخمصه خلاص کند. ولی گربه که هوشیار بود اسامی پیغمبران را یکی یکی از مد نظر گذرانده و یکدفعه در حالیکه دندانهایش را بیش از پیش فشار میداد گفت: «جرجیس!» موش در حالیکه بخت بد خویش را نفرین میکرد گفت: «از بین پیغمبران حالا چرا جرجیس را پیدا کردی؟!»

پیغمبرلر شکسته نفس اولار. داغ گلمیر، من گئدیرم. – پیغمبران شکسته نفس باشند. اگر کوه نیاد من میروم. توضیح: اهالی دهی به ابدالی که دعوی کشف کرامات میکرد گفتند به این کوه روبرو امر کن که نزد تو بیاید. ابدال سه بار متوالیا کوه را پیش خواند و چون اثری ظاهر نشد رو به حضار کرده گفت: اگر کوه پیش من نیاید من پیش کوه میروم.