اؤزگه (ئوزگه) کیسه سیندن حاتملیق ائلیر – از کیسه غیر حاتمی میکند. نظیر: از کیسه خلیفه میبخشد.
ئوزگه دوواریندان باخان
اؤزگه (ئوزگه) کیسه سیندن حاتملیق ائلیر – از کیسه غیر حاتمی میکند. نظیر: از کیسه خلیفه میبخشد.
اؤزگه (ئوزگه) دیواریندان
اؤزگه (ئوزگه) دیواریندان باخانین دیواریندان باخارلار – نظیر: پرده مردم مدر تا پرده ات ماند بجای.
اؤزگه (ئوزگه) ائوینده
اؤزگه (ئوزگه) ائوینده تولکی دی ئوز ائوینده اصلان – در خانه خود شیر است در خانه دیگران روباه.
ئوزگه ایپی اینن قویی یه دوشماخ
اؤزگه (ئوزگه) ایپی اینن قویویا دوشماق اولماز – با طناب دیگران از چاه پائین نرو.
ئوزگه ئوزگه نین نمازین دستمازسیز قیلار
اؤزگه (ئوزگه) ئوزگه نین نمازین دستمازسیز قیلار – شخص غیر نماز کس دیگر را بی وضو خواند.
ئوزگه آتینا مینه ن تئز دوشه ر
اؤزگه (ئوزگه) آتینا مینه ن تئز دوشه ر – هر کس سوار اسب دیگران شود زود پیاده شود.
اوزاخ یئرین سؤزی
اوزاق یئرین سؤزی چوخ اولار – حرف جاهای دور زیاد است. مراد آنکه به صحبت هائی که در باره جاهای دور میشود نباید زیاد اعتماد کرد.
اوجوزدان باهاسی
اوجوزدان باهاسی اولماز – گرانتر از ارزان نباشد. مراد آنکه جنس ارزان در نهایت گران تمام میشود.
اوروج توتمییان
اوروج توتمییانین آدین قویاللار رمضانعلی – اسم کسی را که روزه نگیرد میگذارند رمضانعلی.
ئوپماغون یوخ، سؤیماغون یوخ
ئوپماغون (اؤپماغون) یوخ، سؤیماغون یوخ، آجی آجی دیشله ماغون وار – ماچ و بوسه که نداری، فقط بلدی گاز بگیری. توضیح: پسری که از دست مادر پیرش به تنگ آمده بود روزی نزد وی آمده گفت: ترا به شوهر داده ام و امشب ترا نزد داماد خواهم برد. وقتی که شب رسید پیرزن هفت قلم آرایش کرد و همراه پسرش براه افتاد تا اینکه بصحرا رسیدند. در اینجا پسر به مادرش گفت بنشین تا داماد بیاید و خودش به ده مراجعت کرد. پس از مدتی انتظار پیرزن را خواب برد. در این وقت گرگی که بامید طعمه میگشت به پیرزن نزدیک شده با دندانش چاقچور را کنار زد تا وی را بدرد و قهرا دندانهایش وارد گوشت زن بدبخت گردید که بیدار شده گفت: «ماچ و بوسه که نداری، فقط بلدی گاز بگیری.»
اوجوز اتین شورباسی
اوجوز اتین شورباسی اولماز – از گوشت ارزان شوربای خوب نشود. نظیر: کبوتر سناری یاهو نمیخواند.
اوجاخدان کول
اوجاقدان کول اسکیک اولماز – اجاق بی خاکستر نباشد.
تاریسین تانیمییندن
تاریسین تانیمییندن نه اومورسان؟ – از خدانشناس چه توقعی داری؟!
تارینی چاغیر
تارینی چاغیر، تازی نی بوراخ – خدارا بخوان و تازی را رها کن.
تاری نی گؤرمییبلر
تاری نی گؤرمییبلر، عقلینن تانیللار – خداوند را ندیده اند، او را با عقل خود میشناسند.
تازا چیخان دایاخلار
تازا (تازه) چیخان دایاقلار، چولونا گؤره اویناقلار.
تازا دلاک گلیب
تازا دلاک گلیب کاکلی یاندان قویور – بتازگی یک سلمانی آمده که کاکل را یک وری میگذارد!
تازادان بسم الله
تازادان بسم الله – همه چیز از نو!
تازادان
تازادان ائشّگینه اگلشیر – همه چیز از نو!
تازا شهره کهنه نرخ
تازا شهره کهنه نرخ قویور – در شهر تازه نرخهای قدیمی وضع میکند.
تازا کوزه
تازا کوزه، سرین سو – کوزه جدید، آب خنک! مراد آنکه اول عشقشان است.
تازا گلدی بازاردان
تازا گلدی بازاردان کهنه دوشدی نظردن – نو که آمد به بازار، کهنه شود دل آزار.
تازی نین ییه سی
تازی نین ییه سی وار ایسه دووشانین دا تاریسی وار – اگر تازی صاحبی دارد خرگوش هم خدائی دارد. نظیر: ما هم خدائی داریم.
تازی نین هیزلیغیندان
تازی نین هیزلیغیندان دووشان سامانلیقدا بالالار – از هیزی تازی است که خرگوش در کاهدان بچه میزاید. نظیر: از سستی آدمیزاد است که گرگ آدمخوار شده است.
تازییه دییر توت
تازییه دییر توت، دووشانه دییر قاچ! – به تازی میگوید بگیر و به خرگوش میگوید فرار کن!
تالانچیسان، گئت
تالانچیسان، گئت «ورگزین» گدیگینه – اگر حرامی هستی برو به گردنه «ورگزین» (گردنه ای در آذربایجان غربی).
تای باشی
تای باشیدیر – گل سر سبد است (به شوخی و استهزا در مورد افراد میگویند).
تای باشیدیر
تای باشیدیر – گل سر سبد است (به شوخی و استهزا در مورد افراد میگویند).
تای توشووی باب ائله
تای توشووی باب ائله، گؤره ن دئسین هابئله – نظیر: همنشین و همدم دانا گزین.
تای تومان
تای تومان تای تومانا دییه ر تای تومان. نظیر:دیگ به دیگ میگوید رویت سیاه. ویا: دنیا ببین چه فنده، کور به کچل میخنده!
تا یوک اگمه سه
تا یوک اگمه سه داش غربته دوشمز – تا بار کج نشود سنگ به غربت نیافتد.
تبریزین پایی قیشدی
تبریزین پایی قیشدی، قیشی قمیشدی – سهم تبریز زمستان است و زمستان تبریز هم آزار دهنده است.
تحصیل کمالات
تحصیل کمالات کم آلاتیلن اولماز / تحصیل کمالاته کمالات گره کدیر.
ترپنمه جوجه لرون داغیلی
ترپنمه جوجه لرون داغیلی – حرکت نکن که برکتش میرود!
ترش الچه دی
ترش الچه (آلوچه) دی، گؤره نین آغزی سولانیر، ییه نین دیشی قاماشیر –
تره لی چالیر
تره لی چالیر، توربالی اوینور – نظیر: جنگل مولاست. سگ صاحبش را نمیشناسد. کی به کیه!
تورکون بودور بودوری
تورکون بودور بودوری تاتین جانین آلیر – از های و هوی و بگیر بگیر ترک تات قالب تهی کند.
تورکی آت ییخار
ترکی آت ییخار، تاتی ات – ترک را اسب از پا درآورد، تات را گوشت (چاقی).
ترکمن آتیدیر
ترکمن آتیدیر، هم آخوردان ییه ر هم توربادان – مثل اسب ترکمنی هم از آخور مبخورد و هم از توبره.
تره ییه ن ده یازا چیخار
تره ییه ن ده یازا چیخار کره ییه ن ده – تره خور (سبزی خور) هم به بهار میرشد کره خور هم. نظیر: چه جقه شاهی و چه کلاه درویشی هر دو آخرش یکی است. شب سمور گذشت و لب تنور گذشت.
تزه ک دره ن اللری
تزه ک دره ن اللری ایپک گؤردی دولاشدی – نظیر: از هول هلیم افتاد توی دیگ.
تعارف تعارفدان قالخار
تعارف تعارفدان قالخار – تعارف تعارف آورد.
تفنگین دولوسوندان
تفنگین دولوسوندان بیر نفر قورخار بوشوندان ایکی نفر – از تفنگ پر یک نفر ترسد از تفنگ خالی دو نفر.
تک الدن
تک الدن سس چیخماز – یک دست صدا ندارد.
تکلیخ
تکلیق اللها یاراشیر – تنهائی فقط خدا را زیبد.
تکه (تیکه) دوستی دوست اولماز
تکه دوستی دوست اولماز – دوست غذا دوست (حقیقی) نیست.
تیکه قارین دویورماز
تکه قارین دویورماز، محبت آرتیرار – یک لقمه غذا شکم سیر نمیکند اما باعث محبت میشود.
تیکه نی قیترمزلر
تکه نی قیترمزلر – لقمه (تعارف شده) را بر نمیگردانند. نظیر: رد احسان نباید کرد.
تله سن پشمانلیخ چکر
تله سن پشمانلیق چکر – عجله سبب پشیمانی است.